Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza

Do dziś pozostaje Czechowicz poetą sielskim i sielankowym „lubelskim”, którego muzyczna poezja z czasem zabarwiła się katastroficznie. Dwa określenia, które doskonale określają jego poezję to „muzyczna nieśpiewność” i „lapidarna wizyjność”. Był Czechowicz poetą wyobraźni jak najdalszym od odtwórczych celów, jak najbliższym zupełnej swobodzie poetyckiej. Cechowała go polskość dnia dzisiejszego, widząca jasno rzeczy świata kultury, dziejów i związany z tym pesymizm.

Czechowicz należał do głównych zwolenników „poezji czystej”. Zakładała ona pewien nieosiągalny ideał, przeciwieństwo intelektualizmu, chłodnej kalkulacji i klasyczności. Istotą poezji jest tajemnica i intuicja. Programowi poezji twórczej sam nadawał miano fantazjotwórstwa, które właściwiej nazwać można również mitotwórstwem. Stanowiło ono zasadę organizującą całą jego twórczość. Postawa mitotwórcza poety narodziła się z pragnienia, aby poezja uczestniczyła aktywnie w stwarzaniu nowego świata. Poezja według Czechowicza ma wyprowadzać „z wyobraźni otchłanie i nieba, bowiem ona właśnie zdąża ku kosmogonii otwarcie; tworzy według fantastycznych reguł i formuł własny świat z odrębnymi prawami i odrębnymi zjawiskami”. Za funkcję poezji uważał uczestnictwo w kreacji nowego świata i człowieka, ustalanie relacji poezji do współczesności. Ostatnią twórczą przemianą miało być dojście do poezji czystej – stwarzającej, a nie rejestrującej rzeczywistość.

Postępowanie poety to mitologizacja w sensie nie pozorowania mitu, ale ujawniania jednej z głównych zasad myślenia mitycznego, polegającej na świadomości, że jakikolwiek element mitu nie da się rozpatrywać jako fakt odosobniony, ale zawiera on istnienie całości. Jednym z marzeń poety było „przez okruch wypowiedzieć całość”. Świat przeniesiony na plan mitu staje się światem boskim, rządzącym się prawami, którym podlega bezradny człowiek. Człowiek tęskni do tej przestrzeni, jeśli widzi w niej dobro i unika jej jeśli widzi zło.


Magia, obejmująca zaklęcie oraz obrzęd magiczny i dokonującego go człowieka jest nierozerwalnie związana z mitem, stanowi jedyny możliwy sposób zachowania się w mitycznym świecie.

Motyw sławy i kataklizmu przewija się jednak zarówno w pierwszym okresie twórczości, jak i w późniejszych. Sława podbudowywała w poecie poczucie nadwartości i zaopatrywała ambicję w energię pędną. Pragnienie i potrzeba sławy, lęki, trwoga śmierci i kataklizmy przez szereg lat pracy twórczej nabierają wyraźnych form i stają się głównymi akcentami całego dorobku poetyckiego Czechowicza. Pierwotny niepokój i lęk przybiera wyraźną formę śmierci, a ta z kolei staje się przeznaczeniem, z którym poeta nie walczy. Stosunek Czechowicza do tej wewnętrznej rzeczywistości jest ściśle poetycki – obcy mu jest własny los, rzeczą istotna jest możliwość wydobycia z niego poezji. Obok obsesji śmierci miał wielką potrzebę miłości. W wierszach poruszał kwestie osobiste z zachowaniem pewnego dystansu, przystrajał je w elementy balladowe, czy ludowe. Cechował go problem rozdwojenia osobowości erotycznej. Kochał się w młodych chłopcach (najbardziej znanym był Stefcio-Lotnik), ich postacie uwznioślał, czynił przedmiotem osobliwego kultu. Swoje przeżycia zapisał w poemacie hildur baldur i czas.

Józef Czechowicz cenił i rozumiał sny, wierząc w ich realny artystyczny i filozoficzny byt. Uważał je za most, który łączy dwa światy. Wierzył w możliwość wychodzenia poza granice rzeczywistości. Był przekonany, że w snach następuje konkretyzacja elementów abstrakcyjnych i zamiana w obrazy realne. W snach odbywała si ciągła zamiana wartości abstrakcyjnych i odwrotnie.


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: