Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza

Do dziś pozostaje Czechowicz poetą sielskim i sielankowym „lubelskim”, którego muzyczna poezja z czasem zabarwiła się katastroficznie. Dwa określenia, które doskonale określają jego poezję to „muzyczna nieśpiewność” i „lapidarna wizyjność”. Był Czechowicz poetą wyobraźni jak najdalszym od odtwórczych celów, jak najbliższym zupełnej swobodzie poetyckiej. Cechowała go polskość dnia dzisiejszego, widząca jasno rzeczy świata kultury, dziejów i związany z tym pesymizm.

Czechowicz należał do głównych zwolenników „poezji czystej”. Zakładała ona pewien nieosiągalny ideał, przeciwieństwo intelektualizmu, chłodnej kalkulacji i klasyczności. Istotą poezji jest tajemnica i intuicja. Programowi poezji twórczej sam nadawał miano fantazjotwórstwa, które właściwiej nazwać można również mitotwórstwem. Stanowiło ono zasadę organizującą całą jego twórczość. Postawa mitotwórcza poety narodziła się z pragnienia, aby poezja uczestniczyła aktywnie w stwarzaniu nowego świata. Poezja według Czechowicza ma wyprowadzać „z wyobraźni otchłanie i nieba, bowiem ona właśnie zdąża ku kosmogonii otwarcie; tworzy według fantastycznych reguł i formuł własny świat z odrębnymi prawami i odrębnymi zjawiskami”. Za funkcję poezji uważał uczestnictwo w kreacji nowego świata i człowieka, ustalanie relacji poezji do współczesności. Ostatnią twórczą przemianą miało być dojście do poezji czystej – stwarzającej, a nie rejestrującej rzeczywistość.

Postępowanie poety to mitologizacja w sensie nie pozorowania mitu, ale ujawniania jednej z głównych zasad myślenia mitycznego, polegającej na świadomości, że jakikolwiek element mitu nie da się rozpatrywać jako fakt odosobniony, ale zawiera on istnienie całości. Jednym z marzeń poety było „przez okruch wypowiedzieć całość”. Świat przeniesiony na plan mitu staje się światem boskim, rządzącym się prawami, którym podlega bezradny człowiek. Człowiek tęskni do tej przestrzeni, jeśli widzi w niej dobro i unika jej jeśli widzi zło.


Magia, obejmująca zaklęcie oraz obrzęd magiczny i dokonującego go człowieka jest nierozerwalnie związana z mitem, stanowi jedyny możliwy sposób zachowania się w mitycznym świecie.

Motyw sławy i kataklizmu przewija się jednak zarówno w pierwszym okresie twórczości, jak i w późniejszych. Sława podbudowywała w poecie poczucie nadwartości i zaopatrywała ambicję w energię pędną. Pragnienie i potrzeba sławy, lęki, trwoga śmierci i kataklizmy przez szereg lat pracy twórczej nabierają wyraźnych form i stają się głównymi akcentami całego dorobku poetyckiego Czechowicza. Pierwotny niepokój i lęk przybiera wyraźną formę śmierci, a ta z kolei staje się przeznaczeniem, z którym poeta nie walczy. Stosunek Czechowicza do tej wewnętrznej rzeczywistości jest ściśle poetycki – obcy mu jest własny los, rzeczą istotna jest możliwość wydobycia z niego poezji. Obok obsesji śmierci miał wielką potrzebę miłości. W wierszach poruszał kwestie osobiste z zachowaniem pewnego dystansu, przystrajał je w elementy balladowe, czy ludowe. Cechował go problem rozdwojenia osobowości erotycznej. Kochał się w młodych chłopcach (najbardziej znanym był Stefcio-Lotnik), ich postacie uwznioślał, czynił przedmiotem osobliwego kultu. Swoje przeżycia zapisał w poemacie hildur baldur i czas.

Józef Czechowicz cenił i rozumiał sny, wierząc w ich realny artystyczny i filozoficzny byt. Uważał je za most, który łączy dwa światy. Wierzył w możliwość wychodzenia poza granice rzeczywistości. Był przekonany, że w snach następuje konkretyzacja elementów abstrakcyjnych i zamiana w obrazy realne. W snach odbywała si ciągła zamiana wartości abstrakcyjnych i odwrotnie.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: