Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939 ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939

Juliana Przybosia możemy nazwać poetą-kreatorem, słowiarzem, poetą-autopsychoanalitykiem, poetą (świadomego lub nie) przywoływania mitów, poetą-filozofem, poetą-metafizykiem. W swojej całej karierze twórczej, oprócz początkowego poddania się wpływom Peipera, nie ulegał innym indywidualnościom pisarskim czy poetyckim modom. Często, przedrukowując wiersze, poeta zmienia je, przerabia, broni się przed historycznym traktowaniem swojego dorobku.

Podstawą jego światopoglądu jest afirmacja istnienia i chłopska rzeczowość w ujmowaniu spraw życia i śmierci. Traktuje świat jako projekcję ludzkiej, najczęściej własnej osobowości – patrząc na przedmioty – tworzy je. Pierwszy etap jego twórczości (dwa pierwsze tomiki) to wyraz zachwytu cywilizacją, zaangażowania w sprawy społeczne, a także wierna realizacja zasad „Zwrotnicy”. Przyboś obok Jana Brzękowskiego i Jalu Kurka był zwolennikiem teorii Tadeusza Peipera, co znalazło wyraz w utworach drukowanych w drugiej serii „Zwrotnicy”. W pierwszych tomikach – Śruby, Oburącz z lat 1925-26 najpełniej wyraził kult maszyny, pracy i nowoczesności. Poeta stawał się według niego konstruktorem, wynalazcą, świadomie pracującym nad słowem ujętym w zdanie. W wierszach tych wyraźna jest fascynacja figurami geometrycznymi, elektrycznością i ruchem. Wiersze z tomu Oburącz przynależą do liryki opisowej oraz do liryki apelu; ich podmiot jest albo prezenterem pewnej sfery rzeczywistości, albo mentorem, przekazującym pewne prawdy ogólne, a zarazem wzywającym do ich realizowania.

Okres pierwszych dwóch tomików to czas najbardziej bojowy w twórczości Przybosia. Występuje przeciw generacji poprzedniej – młodopolskiej, a także twórczości tradycjonalistów. To okres poczucia wspólnoty programowej z awangardą. Łączy go nowy temat – praca, postęp, technika, elektryfikacja, industrializacja, zbiorowość, czyli fascynacja nowoczesnością. Interesuje go głównie użyteczność nowej techniki i jej zasady. Nowoczesna technika służy konstruktywnej, społecznej pracy.


Jego poezja jest współ-pracą („Trzeba mowę, narzędzie, naostrzyć”; „Twardym słowem pracuję”), apelem, wezwaniem i stymulacją. Legitymacją poety to zajęcia takiego stanowiska jest jego własna praca nad słowem, uważa, że prawdziwa poezja powstaje jedynie przy maksymalnym wytężeniu sił. W pierwszych wierszach Przyboś nie rezygnuje z tradycyjnych wzmaczniaczy poetyckiego słowa: używa gromkich wyrazów, wybija twardy rytm, „huczy, dudni, warczy słowami”. Po pierwsze czyni to poezję funkcjonalną, po drugie zdolną do tworzenia poetyckich struktur. Poeta zmusza do posłuchu siłą słowa.

Nowoczesna technika wymagała nowego słowa, przystającego do tworzącej się rzeczywistości. Słowami kluczami to tego okresu poezji Przybosia mogą być:
  • konstruktywizm-funkcjonalizm (adekwatność celu i środków, eliminacja tego, co nie służy konkretnemu zadaniu – maksymalna ekonomia w wykorzystywaniu językowego tworzywa – jedno słowo będzie pełnić więcej niż jedną funkcję, tworzenie wierszy wolnych o wersyfikacji najbardziej odpowiadającej obrazowi, składni i myśli, świadomej konstrukcji poematu podporządkowane zostały kategorie czasu i przestrzeni),

  • maszynizm – mechanistyczna tematyka, naśladowanie na język poezji konkretów – kształtów, form, mechanizmów, Głównymi elementami poezji: koło (puenta, zamknięcie wizji współczesnej cywilizacji, podstawowy element wyobraźniowego języka), prąd (mit elektryfikacji, zelektryfikowanie człowieka) i rozruch

  • energetyczność.


Obydwa pierwsze tomy naładowane są patosem (inwokacyjny styl, wyróżnianie wzniosłych pojęć wielkimi literami, związki mitologiczne, stylizacja modlitewno-hymniczna, hiperbolizacja, kosmizacja, heroizacja).

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: