Główne założenia futuryzmu ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Główne założenia futuryzmu

  • totalna destrukcja dziedzictwa kulturalnego, negacja kanonu tradycji literackiej, charakter skrajnie antytradycjonalistyczny, burzycielski i prowokacyjny,

  • sztuka miała wyprzedzać czas historyczny,

  • zgodnie z zasadą „słów na wolności” futuryści pragnęli uwolnić słowa z rygorów semantyki i składni,

  • futuryści często stosowali neologizmy, lekceważyli zasady ortograficzne, składniowe,

  • futuryzm to kierunek zdecydowanie materialistyczny, w materii widział energię życia, w jej metamorfozach i bogactwie form odkrywał nowe piękno – im bliższe potoczności, im surowsze tym wspanialsze, jedni materię utożsamiali z naturą (materia żywa, organiczna, krwista groźna), inni z cywilizacją (miasto, maszyna, automobil, radio, kinematograf),

  • futuryści uważali, że pomiędzy naturą a cywilizacją nie ma zasadniczej sprzeczności – w materii żywej odkrywali schemat działania maszyny, w maszynie zaś energię przyrody,

  • podstawowe dążenie futurystów polskich to głód jednoznaczności (okr. A. Stern),

  • apologia natury uzewnętrzniała się jako kult ciała, była pochwałą pracy zmysłów, kultem fizjologii, opisem funkcji organizmu,

  • bohater liryki futurystycznej zamiast duchowego wnętrza demonstrował urodę swych wnętrzności, objawiał się jako atlas ciała, zachowywał się jak figura z gabinetu medyka,

  • kobieta uważana była za wartość płodności,

  • często w utworach spotkać można motyw głodu – dla Sterna to metafora nienasycenia światem, dla Jasieńskiego jest przekleństwem i udręką bezrobotnych,

  • esencją mowy miało być słowo nowe od rdzenia, nieposiadające znaczenia utrwalonego w systemie językowym, obce, ale równocześnie brzmiące „swojsko”,

  • polscy futuryści odwoływali się do idei „słów na wolności”, tworząc w utworach wrażenie niespójności, nieporządku, jednak teksty te nadal podlegały regułom składni, nawiązywali także do poezji „pozarozumowej”, głównie przetwarzając słowa i wyrażenia gotowe (rozbijając je, skracając), w eksperymentach podstawowe znaczenie ma chwyt typograficzny,

  • futuryści odwoływali się też do motywu maszyny – z jednej strony sławiąc zdobycze techniki, z drugiej zapowiadając katastrofę – ginący świat pod terrorem zbuntowanych maszyn,

  • futurystów kusiła możliwość „zmatematyzowania” języka poezji, imponowały im precyzja i ład systemów sformalizowanych,

  • futuryści swoją pracę twórczą rozumieli jako pośredniczenie między rzeczywistością a odbiorcą, usiłowali przekazać w słowach kształt aktualnych wydarzeń – poezja musiała być komunikatywna, lapidarna, logiczna, anonimowa, stylizowana na mowę dziennikarską,

  • poezja przyszłości miała być poezją masową, pisaną pod dyktando historii, poeta zaś miał przypominać reportera (stylizacje na reportaż, raport policyjny, telegram), powstawały również wiersze-szyldy, wiersze-ogłoszenia, złożone z nazw towarów lub informujące o rzeczach,

  • fascynacja radiem i filmem - próba powtórzenia w poezji drogi słów, powstawanie wierszy „radiowych” i „telewizyjnych”, próba ukształtowania nowych gatunków wypowiedzi,

  • zwrot ku ludowości i wzorów folklorystycznych (Czyżewski – Pastorałki, Jasieński – Słowo o Jakubie Szeli) – folklor oferował poetom wzorce spontanicznej twórczości językowej, co oznaczało odwrót od radykalnego antytradycjonalizmu,

  • futuryzm to także pewien sposób życia, styl w systemie obyczajowości – bufonada, maskarada, autoreklama, ekstrawagancja,
  • gra z czasem i lot w przyszłość, to tematy, które pojawiają się w wierszach, składają się na futurystyczną utopię (bohater wiersza musi wyprzedzić swoją epokę).


Rola poety

Zgodnie z ideologią futurystów poeta przyjmuje, że poezja jest dziełem zorganizowanej zbiorowości, zaś zbiorowość ta powinna, pragnąć zmiany, dążyć do nowego, oderwać się od leniwej i zadowolonej masy, by określić się wobec tego co będzie. Według futurystycznych manifestów poeta ma być przywódcą, który pociągnie tłumy, przeciwstawiając się powszechnym gustom, jest obrazoburcą, prześmiewcą, skandalistą i reformatorem.


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: