Główne założenia futuryzmu ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Główne założenia futuryzmu

  • totalna destrukcja dziedzictwa kulturalnego, negacja kanonu tradycji literackiej, charakter skrajnie antytradycjonalistyczny, burzycielski i prowokacyjny,

  • sztuka miała wyprzedzać czas historyczny,

  • zgodnie z zasadą „słów na wolności” futuryści pragnęli uwolnić słowa z rygorów semantyki i składni,

  • futuryści często stosowali neologizmy, lekceważyli zasady ortograficzne, składniowe,

  • futuryzm to kierunek zdecydowanie materialistyczny, w materii widział energię życia, w jej metamorfozach i bogactwie form odkrywał nowe piękno – im bliższe potoczności, im surowsze tym wspanialsze, jedni materię utożsamiali z naturą (materia żywa, organiczna, krwista groźna), inni z cywilizacją (miasto, maszyna, automobil, radio, kinematograf),

  • futuryści uważali, że pomiędzy naturą a cywilizacją nie ma zasadniczej sprzeczności – w materii żywej odkrywali schemat działania maszyny, w maszynie zaś energię przyrody,

  • podstawowe dążenie futurystów polskich to głód jednoznaczności (okr. A. Stern),

  • apologia natury uzewnętrzniała się jako kult ciała, była pochwałą pracy zmysłów, kultem fizjologii, opisem funkcji organizmu,

  • bohater liryki futurystycznej zamiast duchowego wnętrza demonstrował urodę swych wnętrzności, objawiał się jako atlas ciała, zachowywał się jak figura z gabinetu medyka,

  • kobieta uważana była za wartość płodności,

  • często w utworach spotkać można motyw głodu – dla Sterna to metafora nienasycenia światem, dla Jasieńskiego jest przekleństwem i udręką bezrobotnych,

  • esencją mowy miało być słowo nowe od rdzenia, nieposiadające znaczenia utrwalonego w systemie językowym, obce, ale równocześnie brzmiące „swojsko”,

  • polscy futuryści odwoływali się do idei „słów na wolności”, tworząc w utworach wrażenie niespójności, nieporządku, jednak teksty te nadal podlegały regułom składni, nawiązywali także do poezji „pozarozumowej”, głównie przetwarzając słowa i wyrażenia gotowe (rozbijając je, skracając), w eksperymentach podstawowe znaczenie ma chwyt typograficzny,

  • futuryści odwoływali się też do motywu maszyny – z jednej strony sławiąc zdobycze techniki, z drugiej zapowiadając katastrofę – ginący świat pod terrorem zbuntowanych maszyn,

  • futurystów kusiła możliwość „zmatematyzowania” języka poezji, imponowały im precyzja i ład systemów sformalizowanych,

  • futuryści swoją pracę twórczą rozumieli jako pośredniczenie między rzeczywistością a odbiorcą, usiłowali przekazać w słowach kształt aktualnych wydarzeń – poezja musiała być komunikatywna, lapidarna, logiczna, anonimowa, stylizowana na mowę dziennikarską,

  • poezja przyszłości miała być poezją masową, pisaną pod dyktando historii, poeta zaś miał przypominać reportera (stylizacje na reportaż, raport policyjny, telegram), powstawały również wiersze-szyldy, wiersze-ogłoszenia, złożone z nazw towarów lub informujące o rzeczach,

  • fascynacja radiem i filmem - próba powtórzenia w poezji drogi słów, powstawanie wierszy „radiowych” i „telewizyjnych”, próba ukształtowania nowych gatunków wypowiedzi,

  • zwrot ku ludowości i wzorów folklorystycznych (Czyżewski – Pastorałki, Jasieński – Słowo o Jakubie Szeli) – folklor oferował poetom wzorce spontanicznej twórczości językowej, co oznaczało odwrót od radykalnego antytradycjonalizmu,

  • futuryzm to także pewien sposób życia, styl w systemie obyczajowości – bufonada, maskarada, autoreklama, ekstrawagancja,
  • gra z czasem i lot w przyszłość, to tematy, które pojawiają się w wierszach, składają się na futurystyczną utopię (bohater wiersza musi wyprzedzić swoją epokę).


Rola poety

Zgodnie z ideologią futurystów poeta przyjmuje, że poezja jest dziełem zorganizowanej zbiorowości, zaś zbiorowość ta powinna, pragnąć zmiany, dążyć do nowego, oderwać się od leniwej i zadowolonej masy, by określić się wobec tego co będzie. Według futurystycznych manifestów poeta ma być przywódcą, który pociągnie tłumy, przeciwstawiając się powszechnym gustom, jest obrazoburcą, prześmiewcą, skandalistą i reformatorem.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: