Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Kilka słów wstępu

Wiersz „Źródło Aretuzy” pochodzi z cyklu „Inne życie” Jarosława Iwaszkiewicza, wydanego w 1938 roku. Jak twierdził sam autor, główną inspiracją do napisania utworu była nie tyle wizyta na Sycylii, co napotkanie się w tak odległym zakątku Europy na muzykę Karola Szymanowskiego. Wybitny polski kompozytor światowej sławy był serdecznym przyjacielem Iwaszkiewicza, dlatego też poeta postanowił złożyć hołd temu wydarzeniu. Jak to często bywało w twórczości autora „Źródła Aretuzy”, w utworze napotykamy się na połączenie piękna natury i elementów kultury ludzkiej.

Interpretacja i analiza

W swoim wierszu Iwaszkiewicz odwołuje się do mitologii greckiej. Aretuza była nimfą w orszaku Artemidy. Odrzucając miłość Alfejosa (boga rzeki o tej samej nazwie) uciekła z Peloponezu w okolice Syrakuzy na Sycylii. Tam, na wyspie Ortygia nimfa zamieniła się w strumyk. Mityczne źródło Aretuzy jest obecnie jedną z wielu atrakcji turystycznych Sycylii.

Utwór Iwaszkiewicza można nazwać sonetem, choć nie spełnia on wszystkich formalnych wymagań gatunku. Przede wszystkim nie posiada części refleksyjnej, w całości składając się z opisu wrażeń podmiotu lirycznego. Ponieważ to muzyka Karola Szymanowskiego, a nie los mitycznej nimfy były główną inspiracją do powstania utworu, możemy w nim odnaleźć pokaźną ilość zabiegów mających na celu udźwięcznienie wiersza. Dzięki temu, czytelnik zamykając oczy i wsłuchując się w sonet może poczuć się tak, jakby stał u źródła potoku na Sycylii.

Już w pierwszych trzech strofach napotykamy się na „jęk czarnych papirusów”, „szelest (…) cichy drzemnej wodnej głębi” i „gruchanie uśpionych gołębi”. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż sytuacja liryczna rozgrywa się w nocy, więc dźwięki strumienia i jego najbliższego otoczenia są jedynymi dostępnymi doznaniami. Ponadto mrok nocy powoduje, że utwór nabiera tajemniczości i niepowtarzalnego klimatu. Delikatne dźwięki przyrody powodują, iż czytelnik odczuwa pewne napięcie, ale także i zachwyt nad pięknem sytuacji lirycznej.


Pierwsza strofa wiersza ma charakter inwokacyjny. Podmiot liryczny zwraca się w niej bezpośrednio do czytelnika, przybliżając wrażenia zmysłowe, jakich można zaznać stojąc u źródeł Aretuzy. Warto zwrócić uwagę, iż pierwsza strofa wyrażona została w czasie przyszłym, podczas gdy pozostałe w czasie teraźniejszym. Dzięki temu zabiegowi możemy odczytywać pierwszą zwrotkę jako swoiste zaproszenie dla czytelnika, po skorzystaniu z którego przenosimy się wraz z podmiotem lirycznym na Sycylię. Jednakże wraz z rozpoczęciem drugiej strofy zanika jakakolwiek inwokacyjność. Czytelnik staje się jedynie biernym świadkiem sytuacji lirycznej i przeżyć podmiotu lirycznego. Odbiorca może odnieść wrażenie, że został uwiedziony wizją pięknego miejsca, a następnie wmanewrowany w jednoosobowy spektakl liryczny.

Z drugiej story dowiadujemy się, że utwór nie będzie nawiązywał do starogreckiej historii Aretuzy. Podmiot liryczny zapewnia bowiem, iż „Odeszły stąd boginie, zmarły Syrakuzy”. W ten sposób zdjęte zostało odium mityczności z miejsca, w którym według wierzeń miała szukać schronienia piękna nimfa. Podmiot liryczny postanowił ukazać źródło jako miejsce piękne i tajemnicze, ale postanowił „uśmiercić” jego kulturowe znaczenie i symboliczną wymowę. Uwiedziony w pierwszej strofie czytelnik z pewnością poczuł zawód na wiadomość, że zamiast do starożytnej Grecji został przeniesiony w ciemne i dość ponure miejsce, pozbawione wszelkiej wyjątkowości. Zupełnie inaczej widzi to jednak podmiot liryczny. Dla niego bowiem źródło jest symbolem życia, natchnienia i poznania. Druga strofa wprowadza do wiersza atmosferę oczekiwania i napięcia. Pojawia się w niej wiele odniesień do śmierci. Takie zwroty jak: „cisza martwa”, „zmarła przerębla”, „zmarły Syrakuzy” wprowadzają również poczucie strachu.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: