Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Kilka słów wstępu

Wiersz „Źródło Aretuzy” pochodzi z cyklu „Inne życie” Jarosława Iwaszkiewicza, wydanego w 1938 roku. Jak twierdził sam autor, główną inspiracją do napisania utworu była nie tyle wizyta na Sycylii, co napotkanie się w tak odległym zakątku Europy na muzykę Karola Szymanowskiego. Wybitny polski kompozytor światowej sławy był serdecznym przyjacielem Iwaszkiewicza, dlatego też poeta postanowił złożyć hołd temu wydarzeniu. Jak to często bywało w twórczości autora „Źródła Aretuzy”, w utworze napotykamy się na połączenie piękna natury i elementów kultury ludzkiej.

Interpretacja i analiza

W swoim wierszu Iwaszkiewicz odwołuje się do mitologii greckiej. Aretuza była nimfą w orszaku Artemidy. Odrzucając miłość Alfejosa (boga rzeki o tej samej nazwie) uciekła z Peloponezu w okolice Syrakuzy na Sycylii. Tam, na wyspie Ortygia nimfa zamieniła się w strumyk. Mityczne źródło Aretuzy jest obecnie jedną z wielu atrakcji turystycznych Sycylii.

Utwór Iwaszkiewicza można nazwać sonetem, choć nie spełnia on wszystkich formalnych wymagań gatunku. Przede wszystkim nie posiada części refleksyjnej, w całości składając się z opisu wrażeń podmiotu lirycznego. Ponieważ to muzyka Karola Szymanowskiego, a nie los mitycznej nimfy były główną inspiracją do powstania utworu, możemy w nim odnaleźć pokaźną ilość zabiegów mających na celu udźwięcznienie wiersza. Dzięki temu, czytelnik zamykając oczy i wsłuchując się w sonet może poczuć się tak, jakby stał u źródła potoku na Sycylii.

Już w pierwszych trzech strofach napotykamy się na „jęk czarnych papirusów”, „szelest (…) cichy drzemnej wodnej głębi” i „gruchanie uśpionych gołębi”. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż sytuacja liryczna rozgrywa się w nocy, więc dźwięki strumienia i jego najbliższego otoczenia są jedynymi dostępnymi doznaniami. Ponadto mrok nocy powoduje, że utwór nabiera tajemniczości i niepowtarzalnego klimatu. Delikatne dźwięki przyrody powodują, iż czytelnik odczuwa pewne napięcie, ale także i zachwyt nad pięknem sytuacji lirycznej.


Pierwsza strofa wiersza ma charakter inwokacyjny. Podmiot liryczny zwraca się w niej bezpośrednio do czytelnika, przybliżając wrażenia zmysłowe, jakich można zaznać stojąc u źródeł Aretuzy. Warto zwrócić uwagę, iż pierwsza strofa wyrażona została w czasie przyszłym, podczas gdy pozostałe w czasie teraźniejszym. Dzięki temu zabiegowi możemy odczytywać pierwszą zwrotkę jako swoiste zaproszenie dla czytelnika, po skorzystaniu z którego przenosimy się wraz z podmiotem lirycznym na Sycylię. Jednakże wraz z rozpoczęciem drugiej strofy zanika jakakolwiek inwokacyjność. Czytelnik staje się jedynie biernym świadkiem sytuacji lirycznej i przeżyć podmiotu lirycznego. Odbiorca może odnieść wrażenie, że został uwiedziony wizją pięknego miejsca, a następnie wmanewrowany w jednoosobowy spektakl liryczny.

Z drugiej story dowiadujemy się, że utwór nie będzie nawiązywał do starogreckiej historii Aretuzy. Podmiot liryczny zapewnia bowiem, iż „Odeszły stąd boginie, zmarły Syrakuzy”. W ten sposób zdjęte zostało odium mityczności z miejsca, w którym według wierzeń miała szukać schronienia piękna nimfa. Podmiot liryczny postanowił ukazać źródło jako miejsce piękne i tajemnicze, ale postanowił „uśmiercić” jego kulturowe znaczenie i symboliczną wymowę. Uwiedziony w pierwszej strofie czytelnik z pewnością poczuł zawód na wiadomość, że zamiast do starożytnej Grecji został przeniesiony w ciemne i dość ponure miejsce, pozbawione wszelkiej wyjątkowości. Zupełnie inaczej widzi to jednak podmiot liryczny. Dla niego bowiem źródło jest symbolem życia, natchnienia i poznania. Druga strofa wprowadza do wiersza atmosferę oczekiwania i napięcia. Pojawia się w niej wiele odniesień do śmierci. Takie zwroty jak: „cisza martwa”, „zmarła przerębla”, „zmarły Syrakuzy” wprowadzają również poczucie strachu.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: