Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Pan Błyszczyński - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„Pan Błyszczyński” Bolesława Leśmiana to wiersz z pogranicza baśni i ballady, w którym epickie obrazy będące połączeniem realności i fantastyki zostały uzupełnione wieloznacznymi i różnorodnymi symbolicznymi znaczeniami. Przez jednych postrzegane jako zalety, przez innych są one odczytywane – oprócz niejasnego i zawoalowanego słownictwa - jako główne przyczyny problemów w odbiorze utworu.

Oryginalność liryku dotyczy zatem zarówno warstwy znaczeniowej, jak i formalnej. Skupienie problematyki wokół kwestii teologicznych, filozoficznych i motywu ars poetica i przedstawienie ich najważniejszych kwestii przy użyciu wielowarstwowej gry słów czy charakterystycznych dla twórczości Leśmiana neologizmów sprawia, iż złożony aż z czterdziestu nieregularnych zwrotek „Pan Błyszczyński” jest jednym z najważniejszych dzieł poety.
„Wśród wielu środków sztuki poetyckiej Leśmiana szczególny podziw budzi jego słowotwórstwo. Nie znamy drugiego polskiego poety, który dorównałby mu pomysłowością w tworzeniu nowych formacji językowych. Leśmian przyznał słowotwórstwu poetyckiemu rolę jednego z najważniejszych wykładników stylistycznych światopoglądu” (Krzysztof Dybciak, „Bolesław Leśmian”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 1”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 485).


Dokładne zanalizowanie płaszczyzny leksykalnej wiersza mogłoby posłużyć za materiał do rozprawy doktorskiej, dlatego należy skupić się przede wszystkim na świadczących o jego oryginalności i talencie Leśmiana neologizmach, które zdaniem Teresy Bojczewskiej:
„akcentują jakąś zasadniczą cechę lub funkcję danych rzeczy lub zjawisk. Inwencja słowotwórcza wyraża nieuchwytne, przelotne wrażenia i odczucia. Dąży poeta do wzbogacenia słownictwa przez poszukiwanie nowych sposobów wykorzystania języka” („Oryginalność poezji Bolesława Leśmiana”, Teresa Bojczewska, „Od starożytności do współczesności. Wybrane tematy z języka polskiego”, Warszawa 1996, s. 137-139).

Poza tym neologizmy uwypuklają magię i oniryczność ogrodu pana Błyszczyńskiego oraz organizują naprzemienny układ rymów ABAB, np.
„…wymroczu
…bezprawie
…oczu
…trawie”.


Ogród Błyszczyńskiego jest jakby wyjęty z filmu Tima Burtona: zieleniejący „na wymroczu” (wymrocze: coś mrocznego oraz wymarłego), powstały z „nicości błyszczydłami (…) oczu” bohatera, o trawie „podśnionej”, pełnym „przestworów” (stworów z przestworzy), zmor zajętych „zmorowaniem” (oddziaływaniem na otoczenie jako zmora), tajemniczych zjaw „zbezcieleśniających” ze łkaniem swoje dłonie (czyniących je bezcielesnymi), z „bylejaczącymi” widmami (istniejącymi bez porządku). Wszystkie te zjawy mają jeden cel: „roznicestwić” (unicestwić) ogród i „powcielać” (urzeczywistnić) swój plan.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: