Pan Błyszczyński - analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Pan Błyszczyński - analiza

„Pan Błyszczyński” Bolesława Leśmiana to wiersz z pogranicza baśni i ballady, w którym epickie obrazy będące połączeniem realności i fantastyki zostały uzupełnione wieloznacznymi i różnorodnymi symbolicznymi znaczeniami. Przez jednych postrzegane jako zalety, przez innych są one odczytywane – oprócz niejasnego i zawoalowanego słownictwa - jako główne przyczyny problemów w odbiorze utworu.

Oryginalność liryku dotyczy zatem zarówno warstwy znaczeniowej, jak i formalnej. Skupienie problematyki wokół kwestii teologicznych, filozoficznych i motywu ars poetica i przedstawienie ich najważniejszych kwestii przy użyciu wielowarstwowej gry słów czy charakterystycznych dla twórczości Leśmiana neologizmów sprawia, iż złożony aż z czterdziestu nieregularnych zwrotek „Pan Błyszczyński” jest jednym z najważniejszych dzieł poety.
„Wśród wielu środków sztuki poetyckiej Leśmiana szczególny podziw budzi jego słowotwórstwo. Nie znamy drugiego polskiego poety, który dorównałby mu pomysłowością w tworzeniu nowych formacji językowych. Leśmian przyznał słowotwórstwu poetyckiemu rolę jednego z najważniejszych wykładników stylistycznych światopoglądu” (Krzysztof Dybciak, „Bolesław Leśmian”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 1”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 485).

Dokładne zanalizowanie płaszczyzny leksykalnej wiersza mogłoby posłużyć za materiał do rozprawy doktorskiej, dlatego należy skupić się przede wszystkim na świadczących o jego oryginalności i talencie Leśmiana neologizmach, które zdaniem Teresy Bojczewskiej:
„akcentują jakąś zasadniczą cechę lub funkcję danych rzeczy lub zjawisk. Inwencja słowotwórcza wyraża nieuchwytne, przelotne wrażenia i odczucia. Dąży poeta do wzbogacenia słownictwa przez poszukiwanie nowych sposobów wykorzystania języka” („Oryginalność poezji Bolesława Leśmiana”, Teresa Bojczewska, „Od starożytności do współczesności. Wybrane tematy z języka polskiego”, Warszawa 1996, s. 137-139).


Poza tym neologizmy uwypuklają magię i oniryczność ogrodu pana Błyszczyńskiego oraz organizują naprzemienny układ rymów ABAB, np.
„…wymroczu
…bezprawie
…oczu
…trawie”.

Ogród Błyszczyńskiego jest jakby wyjęty z filmu Tima Burtona: zieleniejący „na wymroczu” (wymrocze: coś mrocznego oraz wymarłego), powstały z „nicości błyszczydłami (…) oczu” bohatera,o trawie „podśnionej”, pełnym „przestworów” (stworów z przestworzy), zmor zajętych „zmorowaniem” (oddziaływaniem na otoczenie jako zmora), tajemniczych zjaw „zbezcieleśniających” ze łkaniem swoje dłonie (czyniących je bezcielesnymi), z „bylejaczącymi” widmami (istniejącymi bez porządku). Wszystkie te zjawy mają jeden cel: „roznicestwić” (unicestwić) ogród i „powcielać” (urzeczywistnić) swój plan.


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: