Pan Błyszczyński - interpretacja - strona 2
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Pan Błyszczyński - interpretacja

„Cień dziewczyny jaśniał oczu w dal rozbłystką,
A jej usta i piersi, i ramiona, i sny jej
Były takie, żeby właśnie kochać wszystko...”

Niespodziewane pojawienie się dziewczyny w wymyślonym przez niego ogrodzie uświadamia Błyszczyńskiemu, że nie może przewidzieć wszystkiego, co go spotka. Na nic zdadzą się planowania i przewidywania, gdy chodzi o nasze pełne tajemnic i zawirowań życie.
Poparciem tego stwierdzania o niepewności ludzkiego losu są ostatnie wersy liryku, gdy tajemnicza dziewczyna znika:
„Nie umarła, lecz umarło jej odbicie w jezior wodzie.
Już się kończył zaświat... Ustał cud dziewczyński...
O, wieczności, wieczności, i ty byłaś w ogrodzie!
I był blady, bardzo blady pan Błyszczyński”.
Obok interpretacji filozoficznej, traktującej o zmienności i braku możliwości zaplanowanie ludzkiego życia, „Pan Błyszczyński” może być także interpretowany w kontekście poezji i niezbędnego do jej tworzenia natchnienia. Definiując ogród jako poezję, proces jego budowy jako prace nad tekstem, a tytułowego bohatera jako poetę, eteryczną zjawę, przybierającą postać pięknej i tajemniczej dziewczyny trzeba nazwać wyczekiwanym przez twórców i wychwalanym już od starożytności natchnienie. Tezę tą popiera dedykacja liryku, poświęconego Kazimierzowi Wierzyńskiemu, a dokładniej:
„Jego żywotnym zmaganiom się
z upiorami współczesności i zdobywczym
przeobrażeniom twórczym”.

Problemy z odnalezieniem natchnienia, z właściwym odczytaniem kierunku, w którym miał zostać napisany wiersz towarzyszyły także Leśmianowi. W tym kontekście możemy utożsamić go z Błyszczyńskim, który, mimo iż nie mógł zrozumieć mowy i natury przepięknej zjawy, to jednak jego serce przepełnione było należytym jej szacunkiem i świadomością, że oto zjawił się ktoś długo wyczekiwany:
„Dotąd stóp twych śladu nie stwierdziły kwiaty-
Podczas twego niebytu zakochałem się w tobie,
Naraziłem mroczne ciało na zaświaty!.
(…)
I jak dążyć do ciebie - do niebyłej dziewczyny -
Ty-mgło moja, usta drogie, złota piano!”


Tak samo jak Błyszczyński nie zdążył odczytać intencji dziewczyny, która nagle zniknęła, tak i Leśmian nie zawsze potrafił przełożyć idee niesione mu przez natchnienie i zapisać je słowami, dlatego tak wiele utworów poświęcił właśnie pracy twórczej poety.

„Wśród „wklętych w korowód istnienia” postaci zaludniających poetyckie światy Leśmiana szczególną uwagę przykuwa stwór nazywany „poetą” lub „śpiewakiem”. Jego sposób bycia, najistotniejsze działania plasują go, jak wiele innych „żywiąt”, w kręgu zagadnień egzystencjalnych. Wystarczy przypomnieć kilka określeń przyznanych poecie „niepoprawny istnieniowiec”, „obłędny nieistniejących zdarzeń wspominacz”. Celem, do którego został powołany, jest poznawanie i odtwarzanie prawdy o bycie. Ale zaraz dodajmy, poznawanie i odtwarzanie rozumiane niebanalnie – poznawanie jest tworzeniem nowych faktów. Istotą Leśmianowskiego świata bez istoty są wieczne wymiany i przemiany, a więc poeta musi mówić prawdę uczestnicząc w procesie metamorfozy. Śpiewak Leśmianowski wie, że „treść, gdy w rytm się stacza, / Póty w nim się kołysze, aż się przeinacza”, a więc jego program literacki jest identyczny z programem autora, obaj dążą do tego, aby spokrewnić słowo „z pozasłownym trwaniem”. Panowanie nad słowem nie należy w świecie tej poezji do zajęć łatwych, bo dynamiczny strumień wyzwolonego istnienia obejmuje również zjawiska językowe, nie powinno więc zaskakiwać nas, że „słowa się po niebie włóczą i łajdaczą”. Ale w gruncie rzeczy niewiele zależy od decyzji i możliwości śpiewaka. W koncepcji Leśmiana jest on raczej instrumentem skupiającym muzykę rzeczywistości, bo „Pieśnią jest życie i pieśnią jest wieczność”, a „ruchy” istnienia właśnie „w śpiewie przechodzą do słów.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego





Tagi: