Pan Błyszczyński - interpretacja - strona 2
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Pan Błyszczyński - interpretacja

„Cień dziewczyny jaśniał oczu w dal rozbłystką,
A jej usta i piersi, i ramiona, i sny jej
Były takie, żeby właśnie kochać wszystko...”

Niespodziewane pojawienie się dziewczyny w wymyślonym przez niego ogrodzie uświadamia Błyszczyńskiemu, że nie może przewidzieć wszystkiego, co go spotka. Na nic zdadzą się planowania i przewidywania, gdy chodzi o nasze pełne tajemnic i zawirowań życie.
Poparciem tego stwierdzania o niepewności ludzkiego losu są ostatnie wersy liryku, gdy tajemnicza dziewczyna znika:
„Nie umarła, lecz umarło jej odbicie w jezior wodzie.
Już się kończył zaświat... Ustał cud dziewczyński...
O, wieczności, wieczności, i ty byłaś w ogrodzie!
I był blady, bardzo blady pan Błyszczyński”.
Obok interpretacji filozoficznej, traktującej o zmienności i braku możliwości zaplanowanie ludzkiego życia, „Pan Błyszczyński” może być także interpretowany w kontekście poezji i niezbędnego do jej tworzenia natchnienia. Definiując ogród jako poezję, proces jego budowy jako prace nad tekstem, a tytułowego bohatera jako poetę, eteryczną zjawę, przybierającą postać pięknej i tajemniczej dziewczyny trzeba nazwać wyczekiwanym przez twórców i wychwalanym już od starożytności natchnienie. Tezę tą popiera dedykacja liryku, poświęconego Kazimierzowi Wierzyńskiemu, a dokładniej:
„Jego żywotnym zmaganiom się
z upiorami współczesności i zdobywczym
przeobrażeniom twórczym”.

Problemy z odnalezieniem natchnienia, z właściwym odczytaniem kierunku, w którym miał zostać napisany wiersz towarzyszyły także Leśmianowi. W tym kontekście możemy utożsamić go z Błyszczyńskim, który, mimo iż nie mógł zrozumieć mowy i natury przepięknej zjawy, to jednak jego serce przepełnione było należytym jej szacunkiem i świadomością, że oto zjawił się ktoś długo wyczekiwany:
„Dotąd stóp twych śladu nie stwierdziły kwiaty-
Podczas twego niebytu zakochałem się w tobie,
Naraziłem mroczne ciało na zaświaty!.
(…)
I jak dążyć do ciebie - do niebyłej dziewczyny -
Ty-mgło moja, usta drogie, złota piano!”


Tak samo jak Błyszczyński nie zdążył odczytać intencji dziewczyny, która nagle zniknęła, tak i Leśmian nie zawsze potrafił przełożyć idee niesione mu przez natchnienie i zapisać je słowami, dlatego tak wiele utworów poświęcił właśnie pracy twórczej poety.

„Wśród „wklętych w korowód istnienia” postaci zaludniających poetyckie światy Leśmiana szczególną uwagę przykuwa stwór nazywany „poetą” lub „śpiewakiem”. Jego sposób bycia, najistotniejsze działania plasują go, jak wiele innych „żywiąt”, w kręgu zagadnień egzystencjalnych. Wystarczy przypomnieć kilka określeń przyznanych poecie „niepoprawny istnieniowiec”, „obłędny nieistniejących zdarzeń wspominacz”. Celem, do którego został powołany, jest poznawanie i odtwarzanie prawdy o bycie. Ale zaraz dodajmy, poznawanie i odtwarzanie rozumiane niebanalnie – poznawanie jest tworzeniem nowych faktów. Istotą Leśmianowskiego świata bez istoty są wieczne wymiany i przemiany, a więc poeta musi mówić prawdę uczestnicząc w procesie metamorfozy. Śpiewak Leśmianowski wie, że „treść, gdy w rytm się stacza, / Póty w nim się kołysze, aż się przeinacza”, a więc jego program literacki jest identyczny z programem autora, obaj dążą do tego, aby spokrewnić słowo „z pozasłownym trwaniem”. Panowanie nad słowem nie należy w świecie tej poezji do zajęć łatwych, bo dynamiczny strumień wyzwolonego istnienia obejmuje również zjawiska językowe, nie powinno więc zaskakiwać nas, że „słowa się po niebie włóczą i łajdaczą”. Ale w gruncie rzeczy niewiele zależy od decyzji i możliwości śpiewaka. W koncepcji Leśmiana jest on raczej instrumentem skupiającym muzykę rzeczywistości, bo „Pieśnią jest życie i pieśnią jest wieczność”, a „ruchy” istnienia właśnie „w śpiewie przechodzą do słów.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: