Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Szewczyk - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Wiersz „Szewczyk” Bolesława Leśmiana jest sylabotoniczny. Składa się z sześciu części: 3 zwrotek rozdzielonych trzykrotnie pojawiającym się czterowersowym refrenem, będącym pochwałą pracy tytułowego szewczyka – notabene bohatera utworu:
„Błogosławiony trud,
Z którego twórczej mocy
Powstaje taki but
Wśród takiej srebrnej nocy!”


Prócz roli podsumowującej i odzwierciedlającej główny motyw liryku (afirmacja ludzkiej pracy „ponad niebiosy”), refren pełni także inne role. Wprowadza czytelnika w baśniową, oniryczną rzeczywistość, przypominającą jakiś impresjonistyczny obraz oraz poprzez swój pochwalny charakter nadaje całemu wierszowi melodyjny rys pieśni. Zastosowanie w nim rymów typu krzyżowego ABAB, skontrastowanych z rymami głównych zwrotek o układach: ABBACDDC (w pierwszej zwrotce), ABABCDDC (w drugiej zwrotce) i ABABCDCD (w trzeciej zwrotce), wprowadza pewien porządek w całej – jak widać – zróżnicowanej warstwie rytmicznej.

Kolejnym aspektem analizy wiersza jest jego tytuł. Leśmian posłużył się tytuł symbolem – zdrobnienie nazwy zawodu rzemieślnika ukazuje znikomość jego losu w kontekście całego świata i Boga, o czym doskonale zdaje sobie sprawę kulawy „szewczyk”.

Podmiotem lirycznym utworu Leśmian uczynił tytułowego bohatera. Swoją obecność ujawnia on dopiero w drugiej strofie (pierwsza jest wprowadzeniem do całej opowieści), gdy formułuje apostrofę do Boga, prosząc go o pomoc w uszyciu butów:
„Boże obłoków, Boże rosy,
Naści z mej dłoni dar obfity,
Abyś nie chadzał w niebie bosy
I stóp nie ranił o błękity!”.


Liryk jest pełen zróżnicowanych środków artystycznych, począwszy od podkreślających jego symboliczno-magiczny charakter metafor („księżyc zatkwiony ostrzem w czub komina”, „latarnia się na palcach wspina”, „duch, paląc gwiazd pochodnie”, „kęs istnienia”, „powódź chmur”), poprzez określające sytuację liryczną apostrofy („Boże obłoków, Boże rosy, / Naści z mej dłoni dar obfity”), a skończywszy na spełniających funkcję wyliczenia i podkreślenia anaforach:
„W szyciu nic nie ma, oprócz szycia,
Więc szyjmy, póki starczy siły!
W życiu nic nie ma, oprócz życia,
Więc żyjmy aż po kres mogiły!”


Poza tym wiersz jest doskonałym przykładem na poparcie tezy o stworzonych przez autora „leśmianizmach”, czyli nietypowych składniach, zaskakujących odmianach czy neologizmach. Przykład popierający ten pogląd można zaobserwować już w pierwszym wersie:
„W mgłach daleczeje sierp księżyca”.


Ważną rolę w interpretacji wiersza ma także warstwa interpunkcyjna, którą Leśmian znacząco rozbudował. Prócz stanowiących zamknięcie myśl kropek czy dzielących długą refleksję przecinków poeta postawił na podkreślające daną wypowiedź, nadające jej rys ekspresywności i dynamizmu wykrzykniki. Pojawiają się one w zaledwie 36-wersowym wierszu aż siedem razy:

„Co mu na imię - Nieobjęty!
(…)
Wśród takiej srebrnej nocy!
(…)
I stóp nie ranił o błękity!
(…)
Wśród takiej srebrnej nocy!
(…)
Więc szyjmy, póki starczy siły!
(…)
Więc żyjmy aż po kres mogiły!
(…)
Wśród takiej srebrnej nocy!”.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: