Dusiołek - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Dusiołek - interpretacja

Sytuacja liryczna ballady Bolesława Leśmiana jest prosta: wiejskiego chłopa Bajdałę, wędrującego po świecie razem ze szkapą i wołem, ogarnia spowodowana ogromnym upałem senność. Wyszukawszy pod lasem ściółkę ze mchu i sprawdziwszy, czy nada się na posłanie – „Czy dogodna dla karku”, bohater układa się na niej wygodnie między szkapą a wołem i zapada w sen:
„Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął
I ziewnął wniebogłosy i splunął i zasnął”.
Po chwili pojawia się dziwaczny stwór, tytułowy Dusiołek:
„wiadomo, że szpecąc przystojność przestworza,
Wylazł z rowu Dusiołek, jak półbabek z łoża”.
Ludowa zjawa miała twarz podobną do żaby i do ślimaka („Pysk miał z żabia ślimaczy”), swoją figurą przypominała kwokę znoszącą jajo („A zad tyli, co kwoka, kiedy znosi jajo”), a jego ogon zdawał się być zrobiony ze skórzanego rzemyka („Ogon miał ci z rzemyka”).

Nie czekając na dalszy rozwój sytuacji, Dusiołek siada Bajdale na piersi i – czyniąc wedle swojego zwyczaju - zaczyna go dusić „aż coś warkło w chłopie! / Warkło, trzasło, spotniało!”.
Nadal pogrążony we śnie, obezwładniony niespodziewanym uciskiem Bajdała zaczyna sapać, dmuchać w wąsy, jęczeć, aż w końcu – wyczerpany i skonsternowany - wybucha płaczem:
„Sterał we śnie Bajdała
Pół duszy i pół ciała”,
Wysiłek na szczęście się opłacił, Bajdała „Wyparskał go nozdrzami, zmarszczył się i zbudził”, by po odzyskaniu normalnego tchu i tętna zacząć wypominać szkapie, że nie udzielił mu pomocy w walce z Dusiołkiem:
„Czemu zwieszasz swe chrapy?
Trzebać było kopytem Dusiołka przetrącić,
Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić!”.
Podobne wymówki i oskarżenia Bajdała skierował do swego wołu:
„Czemuś skąpił mozołu?
Trzebać było rogami Dusiołka postronić,
Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić!”.
Gdy krótka lista współodpowiedzialnych za próbę uduszenia bohatera dobiegła końca, Bajdała zwraca się z dąsem do Boga, pytając o motywy stworzenia Dusiołka.


Wymowa wiersza Leśmiana, mimo baśniowej otoczki i ludowych nawiązań, jest jednoznaczna. Stawiane w nim pytania o powód istnienia zła na świecie niestety pozostają bez odpowiedzi, ale interesująca, po części śmieszna, ale zarazem przerażająca historia spotkania prostego, wiejskiego chłopa z obiektem jego dziecięcych strachów dowodzą ogromnej inteligencji autora. Mało który poeta umiałby w ludowej stylistyce z pozoru banalnej i naiwnej klechdy zawrzeć tyle uniwersalnych prawd, a pod pretekstem opowieści o konfrontacji przedstawiciela środowiska zabobonnego z obiektem jego strachu ukryć próbę dyskusji z Bogiem nad sensem powołania do życia zła. Zwrócenie się niewykształconego, prostego chłopa Bajdały z takim pytaniem do Stwórcy sprawia, iż „Dusiołek” otrzymują ponadczasową ścieżkę interpretacyjną: nie ważne jest pochodzenie czy wykształcenie człowieka – liczy się wrażliwość o otwarcie na świat.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: