Dusiołek - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Dusiołek - interpretacja

Sytuacja liryczna ballady Bolesława Leśmiana jest prosta: wiejskiego chłopa Bajdałę, wędrującego po świecie razem ze szkapą i wołem, ogarnia spowodowana ogromnym upałem senność. Wyszukawszy pod lasem ściółkę ze mchu i sprawdziwszy, czy nada się na posłanie – „Czy dogodna dla karku”, bohater układa się na niej wygodnie między szkapą a wołem i zapada w sen:
„Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął
I ziewnął wniebogłosy i splunął i zasnął”.
Po chwili pojawia się dziwaczny stwór, tytułowy Dusiołek:
„wiadomo, że szpecąc przystojność przestworza,
Wylazł z rowu Dusiołek, jak półbabek z łoża”.
Ludowa zjawa miała twarz podobną do żaby i do ślimaka („Pysk miał z żabia ślimaczy”), swoją figurą przypominała kwokę znoszącą jajo („A zad tyli, co kwoka, kiedy znosi jajo”), a jego ogon zdawał się być zrobiony ze skórzanego rzemyka („Ogon miał ci z rzemyka”).

Nie czekając na dalszy rozwój sytuacji, Dusiołek siada Bajdale na piersi i – czyniąc wedle swojego zwyczaju - zaczyna go dusić „aż coś warkło w chłopie! / Warkło, trzasło, spotniało!”.
Nadal pogrążony we śnie, obezwładniony niespodziewanym uciskiem Bajdała zaczyna sapać, dmuchać w wąsy, jęczeć, aż w końcu – wyczerpany i skonsternowany - wybucha płaczem:
„Sterał we śnie Bajdała
Pół duszy i pół ciała”,
Wysiłek na szczęście się opłacił, Bajdała „Wyparskał go nozdrzami, zmarszczył się i zbudził”, by po odzyskaniu normalnego tchu i tętna zacząć wypominać szkapie, że nie udzielił mu pomocy w walce z Dusiołkiem:
„Czemu zwieszasz swe chrapy?
Trzebać było kopytem Dusiołka przetrącić,
Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić!”.
Podobne wymówki i oskarżenia Bajdała skierował do swego wołu:
„Czemuś skąpił mozołu?
Trzebać było rogami Dusiołka postronić,
Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić!”.
Gdy krótka lista współodpowiedzialnych za próbę uduszenia bohatera dobiegła końca, Bajdała zwraca się z dąsem do Boga, pytając o motywy stworzenia Dusiołka.


Wymowa wiersza Leśmiana, mimo baśniowej otoczki i ludowych nawiązań, jest jednoznaczna. Stawiane w nim pytania o powód istnienia zła na świecie niestety pozostają bez odpowiedzi, ale interesująca, po części śmieszna, ale zarazem przerażająca historia spotkania prostego, wiejskiego chłopa z obiektem jego dziecięcych strachów dowodzą ogromnej inteligencji autora. Mało który poeta umiałby w ludowej stylistyce z pozoru banalnej i naiwnej klechdy zawrzeć tyle uniwersalnych prawd, a pod pretekstem opowieści o konfrontacji przedstawiciela środowiska zabobonnego z obiektem jego strachu ukryć próbę dyskusji z Bogiem nad sensem powołania do życia zła. Zwrócenie się niewykształconego, prostego chłopa Bajdały z takim pytaniem do Stwórcy sprawia, iż „Dusiołek” otrzymują ponadczasową ścieżkę interpretacyjną: nie ważne jest pochodzenie czy wykształcenie człowieka – liczy się wrażliwość o otwarcie na świat.


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: