Urszula Kochanowska - analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Urszula Kochanowska - analiza

„Urszula Kochanowska” Bolesława Leśmiana składa się z dwudziestu czterech linijek, połączonych w dwanaście rytmicznych, trzynastosylabowych dwuwersów (strofa dystychiczna) o rymach parzystych żeńskich („pustkowie-głowie”; „żywa-szczęśliwa”; „krasie-Czarnolasie”; „unoszę-proszę”) i średniówce po siódmej sylabie:
„Już świt pierwszą rozniecą // złoci się po ścianie,
Gdy właśnie słychać kroki // i do drzwi pukanie...
Więc zrywam się i biegnę! // Wiatr po niebie dzwoni!
Serce w piersi zamiera... /// Nie!... To - Bóg, nie oni!...”
Klimat liryku jest baśniowy, przepełniony fantazją i magią, o czym świadczy sytuacja liryczna, nawiązująca do renesansowego cyklu dziewiętnastu „Trenów” Jana Kochanowskiego, a dokładnie do „Snu”, czyli „XIX Trenu”. Będąca podmiotem lirycznym tytułowa bohaterka (liryka bezpośrednia pierwszoosobowa, o czym świadczą formy czasowników, np. „przybyłam”, „szepnęłam”, „umilkłam”, „proszę”, oraz użytych zaimków, np. „mnie”, „nasz”, „ja”) opowiada o przeniesieniu się do Nieba i spotkaniu z Bogiem. Jej relacja jest zwięzła, jasna i przejrzysta. Zostało to umotywowane być może tym, iż Leśmian nie chciał wkładać w usta małej dziewczynki (w chwili śmierci miała nieco ponad dwa i pół roku) rozwlekłych zdań opisujących pośmiertną rzeczywistość czy filozoficzno-egzystencjalnych dywagacji. Bez tego jej pierwszoosobowa opowieść jest bardziej autentyczna (czego nie może powiedzieć o wydźwięku „Trenu XIX” Jana Kochanowskiego).

Dla podkreślenia wieku, towarzyszącej mu dziecięcej naiwności i chęci opowiedzenia jak najwięcej za jednym razem, w tekście rolę konotacji spełnia spójnik „i”. Użycie go przez Leśmiana piętnaście razy w celu połączenia części wypowiedzi dowodzi zastosowania przez poetę składni polisyndetycznej.

Badając język Urszulki, nie można jednak stwierdzić, iż zasób jej słownictwa wskazywałby na zaledwie kilkuletnie dziecko. Wręcz przeciwnie – padające z jej ust wyrażenia „kubek w kubek”, „z bożej łaski”, „omiatam podłogę”, „zrywam się i biegnę” dowodzą ogromnej inteligencji i dojrzałości córki Kochanowskiego. Zabieg ten pogłębia rezygnacja ze stylizacji na język dziecięcy i towarzyszących temu spieszczeń czy zdrobnień.


Urszulka nie jest jedynym bohaterem wiersza - w pierwszych chwilach w Niebie towarzyszy jej Bóg. Aby uprzyjemnić i ułatwić jej przystosowanie się do nowej rzeczywistości, deklaruje spełnić każdą prośbę swego gościa. Tworząc z niczego i w kilka chwil jej dom na wzór jej rodzinnego w Czarnolesie, zwracając się do niej z życzliwością („Zbliż się do mnie, Urszulo! Poglądasz, jak żywa... / Zrobię dla cię, co zechcesz, byś była szczęśliwa”) i obiecując częste odwiedziny („I ja, gdy gwiazdy do snu poukładam w niebie, / Nieraz do drzwi zapukam, by odwiedzić ciebie!”) czyni rzecz okrutną: daje małej nadzieję na pojawienie się ukochanych rodziców:
„Oto są - sprzęty, a oto - donice.
Tylko patrzeć, jak przyjdą stęsknieni rodzice!”.

Analizując budowę utworu, na pierwszy plan wychodzi jego dwudzielność. Od wersu pierwszego do osiemnastego mamy do czynienia z częścią retrospektywną, w której Urszulka relacjonuje przebieg swojego spotkania z Bogiem. Druga część zaczyna się od wersu dziewiętnastego i trwa do końca tekstu. Ze względu na zastosowany czas jest to fragment dotyczący teraźniejszego pobytu dziewczynki w Niebie i jej oczekiwania na przybycie rodziców.

Choć poeta zrezygnował z wyposażenia Urszulki w słownictwo charakterystyczne dla małego dziecka, to w warstwie leksykalnej widać dowody na sięgniecie po renesansowe archaizmy, uwiarygodniające przekaz córki Kochanowskiego:

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: