Urszula Kochanowska - analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Urszula Kochanowska - analiza

„Urszula Kochanowska” Bolesława Leśmiana składa się z dwudziestu czterech linijek, połączonych w dwanaście rytmicznych, trzynastosylabowych dwuwersów (strofa dystychiczna) o rymach parzystych żeńskich („pustkowie-głowie”; „żywa-szczęśliwa”; „krasie-Czarnolasie”; „unoszę-proszę”) i średniówce po siódmej sylabie:
„Już świt pierwszą rozniecą // złoci się po ścianie,
Gdy właśnie słychać kroki // i do drzwi pukanie...
Więc zrywam się i biegnę! // Wiatr po niebie dzwoni!
Serce w piersi zamiera... /// Nie!... To - Bóg, nie oni!...”
Klimat liryku jest baśniowy, przepełniony fantazją i magią, o czym świadczy sytuacja liryczna, nawiązująca do renesansowego cyklu dziewiętnastu „Trenów” Jana Kochanowskiego, a dokładnie do „Snu”, czyli „XIX Trenu”. Będąca podmiotem lirycznym tytułowa bohaterka (liryka bezpośrednia pierwszoosobowa, o czym świadczą formy czasowników, np. „przybyłam”, „szepnęłam”, „umilkłam”, „proszę”, oraz użytych zaimków, np. „mnie”, „nasz”, „ja”) opowiada o przeniesieniu się do Nieba i spotkaniu z Bogiem. Jej relacja jest zwięzła, jasna i przejrzysta. Zostało to umotywowane być może tym, iż Leśmian nie chciał wkładać w usta małej dziewczynki (w chwili śmierci miała nieco ponad dwa i pół roku) rozwlekłych zdań opisujących pośmiertną rzeczywistość czy filozoficzno-egzystencjalnych dywagacji. Bez tego jej pierwszoosobowa opowieść jest bardziej autentyczna (czego nie może powiedzieć o wydźwięku „Trenu XIX” Jana Kochanowskiego).

Dla podkreślenia wieku, towarzyszącej mu dziecięcej naiwności i chęci opowiedzenia jak najwięcej za jednym razem, w tekście rolę konotacji spełnia spójnik „i”. Użycie go przez Leśmiana piętnaście razy w celu połączenia części wypowiedzi dowodzi zastosowania przez poetę składni polisyndetycznej.

Badając język Urszulki, nie można jednak stwierdzić, iż zasób jej słownictwa wskazywałby na zaledwie kilkuletnie dziecko. Wręcz przeciwnie – padające z jej ust wyrażenia „kubek w kubek”, „z bożej łaski”, „omiatam podłogę”, „zrywam się i biegnę” dowodzą ogromnej inteligencji i dojrzałości córki Kochanowskiego. Zabieg ten pogłębia rezygnacja ze stylizacji na język dziecięcy i towarzyszących temu spieszczeń czy zdrobnień.


Urszulka nie jest jedynym bohaterem wiersza - w pierwszych chwilach w Niebie towarzyszy jej Bóg. Aby uprzyjemnić i ułatwić jej przystosowanie się do nowej rzeczywistości, deklaruje spełnić każdą prośbę swego gościa. Tworząc z niczego i w kilka chwil jej dom na wzór jej rodzinnego w Czarnolesie, zwracając się do niej z życzliwością („Zbliż się do mnie, Urszulo! Poglądasz, jak żywa... / Zrobię dla cię, co zechcesz, byś była szczęśliwa”) i obiecując częste odwiedziny („I ja, gdy gwiazdy do snu poukładam w niebie, / Nieraz do drzwi zapukam, by odwiedzić ciebie!”) czyni rzecz okrutną: daje małej nadzieję na pojawienie się ukochanych rodziców:
„Oto są - sprzęty, a oto - donice.
Tylko patrzeć, jak przyjdą stęsknieni rodzice!”.

Analizując budowę utworu, na pierwszy plan wychodzi jego dwudzielność. Od wersu pierwszego do osiemnastego mamy do czynienia z częścią retrospektywną, w której Urszulka relacjonuje przebieg swojego spotkania z Bogiem. Druga część zaczyna się od wersu dziewiętnastego i trwa do końca tekstu. Ze względu na zastosowany czas jest to fragment dotyczący teraźniejszego pobytu dziewczynki w Niebie i jej oczekiwania na przybycie rodziców.

Choć poeta zrezygnował z wyposażenia Urszulki w słownictwo charakterystyczne dla małego dziecka, to w warstwie leksykalnej widać dowody na sięgniecie po renesansowe archaizmy, uwiarygodniające przekaz córki Kochanowskiego:

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: