Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Urszula Kochanowska - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Tematyka „Urszuli Kochanowskiej” bezpośrednio nawiązuje do „Snu”, czyli „XIX Trenu” Jana Kochanowskiego, w którym podmiot liryczny - utożsamiany z poetą - we śnie dostrzega swoją zmarłą matkę wraz z jego ukochaną Urszulką. Wizja ta przynosi mu ukojenie: dziewczyna jest pod troskliwą opieką babci, która przekonuje, że mała jest z nią szczęśliwa, a Kochanowski ma zająć się „ziemskimi” sprawami, a nie oddawać się rozpaczy.

Podczas gdy wydźwięk renesansowego liryku jest oczywisty, interpretacja powstałego w epoce międzywojennej wiersza Leśmiana nie jest już tak radosna. Aby zrozumieć wielowymiarowość tekstu, należy najpierw skupić się na opisanej w nim sytuacji. Ta z kolei jest jasna i przejrzysta.

Podmiotem lirycznym wiersza jest tytułowa Urszulka, która szczegółowo opisuje pierwsze minuty po śmierci i przybyciu do nieba. Niespodziewane przebudzenie w obcym otoczeniu, z dala od rodziców i znajomych przedmiotów wzbudza w dziewczynce strach i potęguje tęsknotę za domem w Czarnolesie. Nie wiedząc co dalej zrobić, prosi o pomoc Boga. Jej pragnieniem jest odtworzenie rodzinnego domu w niebie:
„Zrób tak, Boże - szepnęłam - by w nieb Twoich krasie
Wszystko było tak samo, jak tam - w Czarnolasie!”

Stwórca spełnił jej życzenie i już po chwili:
Uśmiechnął się i skinął - i wnet z Bożej łaski
Powstał dom kubek w kubek, jak nasz - Czarnolaski.

Nagle, jak za skinieniem czarodziejskiej różdżki, wokoło Urszulki zaczęły pojawiać się znajome przedmioty i kształty, na przykład meble i rozkwitające kwiatami doniczki.

Niestety, spełnienie jej prośby miało ujemny skutek – wiedziona iluzją „normalności”, bohaterka była pewna, iż zaraz do domu wejdą jej ukochani rodzice. Oczekując na ich przyjście sprzątnęła każdy zakamarek, przebrała się w odświętną sukienkę i stoczyła pojedynek z samą sobą, by wyczerpana nie zasnąć. Wszystko to okazało się niepotrzebne – jedynym gościem okazał się Bóg:
„Już świt pierwszą roznietą złoci się po ścianie,
Gdy właśnie słychać kroki i do drzwi pukanie...
 Więc zrywam się i biegnę! Wiatr po niebie dzwoni!
Serce w piersi zamiera... Nie!... To - Bóg, nie oni!...”


Wiersz jest utrzymany w charakterystycznej dla Leśmiana i świadczącej o wielkim talencie poetyckim i ogromnej wyobraźni, baśniowej stylistyce, w której sytuację liryczną kreują prawa marzeń i fantazji.

„Czytelnik zwiedzający Leśmianowskie światy doznaje tych samych wrażeń, które były udziałem Dantego wędrującego po zaświatach. Spotykamy bowiem znajomych (niewielu z codzienności, za to iluż z mitologii, folkloru, literatury), dostrzegamy przedmioty, z którymi kontaktujemy się w potocznym życiu, uczestniczymy w zdarzeniach podobnych do tych, których doświadczamy obecnie. Wszystkie rzeczy i zjawiska przeniesione z przestrzeni natury i praktyki społecznej są przedstawione z niedościgłą wirtuozerią, uwydatniającą ich niepowtarzalne, jedynie im przysługujące cechy. Ale te elementy – tak skutecznie działające swymi Pakościami na nasze zmysły – umieszczone zostały w świecie zupełnie innym inż. Ten, w którym żyliśmy dotąd, rządzącym się prawami odrębnymi od praw obowiązujących w obszarze zbudowanym w wyniku społecznych doświadczeń. Zwierzęta, chmury, kwiaty, ciała niebieskie, wrażenia, emocje, śmierć, wyobrażenia – niby te same, lecz w jakim dziwacznym porządku ułożone i jak odmiennie funkcjonujące. Fakty fizyczne, biologiczne, psychiczne zostały przeniesione w świat podległy innym regułom istnienia. Poza analogiami przyrodniczymi kryją się radykalne różnice metafizyczne. Struktura rzeczywistości poezji Leśmiana odmienna jest nie tylko od struktury rzeczywistości, będącej skutkiem naszych działań praktyczno – życiowych, ale także od struktur rzeczywistości konstruowanych przez wielkie filozofie naszego kręgu kulturowego. Ta intuicja rodzi się od początku współżycia z dziełem autora Dziejby leśnej, bowiem wyjątkowość tego świata zauważalna staje się w momencie najbardziej nawet pobieżnego oglądu jego tekstów. Zdeformowane słowa, ich nienaturalny szyk, nieokreśloność i niedookreśloność przedstawień, mnóstwo przeczeń, formy czasownikowe ukazujące fazowość bycia, cała zewnętrzna warstwa dźwiękowo – leksykalna jest pierwszym – i to jakim! – sygnałem, iż stykamy się z rzeczywistością zbudowaną wedle reguł urągających powszechnie akceptowanym przeświadczeniom”. (Krzysztof Dybciak, „Bolesław Leśmian”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 1”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 496-497).


strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: