Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Do krytyków - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Ekspresywny i dynamiczny, ale zarazem prosty, radosny i beztroski tekst Juliana Tuwima „Do krytyków” jest przykładem realizacji postulatów wysuwanych przez grupę poetycką Skamander, którą współtworzył jego autor.
„Tuwim był reprezentantem pokolenia, które uformowane zostało w latach pierwszej wojny światowej. „Doznanie generacyjne”, jakiemu dawał wyraz w Czyhaniu na Boga (1918), łączyło go ściśle z doświadczeniami powszechnymi, żywotnymi w całej literaturze europejskiej.
Tuwimowski bunt przeciwko liryce modernistycznej świadczył więc nie tylko o kryzysie i wyczerpaniu się energii, tkwiącej w młodopolskich wzorach języka poetyckiego. Nie chodziło jedynie o cząstkowe zabiegi w obrębie samej techniki wyrazu lirycznego. Nie chodziło o wewnętrzną tektonikę procesów literackich (…).
Rewizji słownika dokonał wszakże Tuwim. On pierwszy podjął ów zamach na modernistyczną frazeologię i obrazowanie, na nastrojowość i metafizyczne ambicje liryków młodopolskich. Do hermetycznej i dusznej rekwizytorni poetyckiej wpuścił świeże powietrze. Wtargnął do niej gwałtownie, z odwagą i brutalnością nowego pokolenia, które – dzięki doświadczeniom pierwszej wojny światowej – wyzwoliło się, we własnym przynajmniej rozeznaniu, od więzi pozornych i od nakazów cywilizacyjnej kontynuacji” (Andrzej Gronczewski, „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 358).


Analizując warstwę leksykalno-znaczeniową widać odrzucenie przez Tuwima obecnego do tej pory w liryce sztucznego patosu i doniosłej atmosfery czy zanegowanie patriotycznej wymowy poezji, która przecież nie jest koniecznością – nawet z uwagi na historyczną przeszłość Polski. Zamiast tego - zdaniem Skamandrytów, poeta w swojej poezji powinien w przejrzysty i zrozumiały sposób uwiecznić codzienne aspekty życia, takie jak właśnie przejażdżka tramwajem.
Utwór liczy siedemnaście ciągłych zwrotek o różnej liczbie sylab w każdym wersie (wiersz nieregularny), spiętych w całość nieregularnymi rymami.


Wiersz jest przykładem liryki bezpośredniej. Podmiot liryczny w pierwszej osobie liczby pojedynczej dzieli się z adresatami swoimi spostrzeżeniami i refleksjami, poczynionymi przy okazji jazdy tramwajem. Świadczą o tym zakończenia czasowników oraz osobowe zaimki: „Zwykłem jeździć”; „Co się tam dzieje w mej głowie”; „Zagarniam zachwytem ramienia”; „Tak to jadę na przedniej platformie tramwaju”. Dowiadujemy się z nich, że podmiot jest młodym mieszkańcem miasta, że prostym językiem zachwyca się jazdą tramwajem i widokiem miasta.

O zbiorowym odbiorcy tekstu świadczy apostrofa „szanowni panowie (…)Wielce szanowni panowie!...” oraz tytuł. To ich podmiot próbuje zarazić swoim żywiołowych charakterem i radosnym myśleniem, co widać w użyciu przez niego krótkich zdań, równoważników zdań i wołaczy. Mimo zwrotu „wielce szanowni”, po lekturze tekstu widać, iż jest to sformułowanie ironiczne. Podmiot nie aprobuje toku myślenia i skutków pracy krytyków, o czym daje wyraźnie znać w wierszu. Zdecydowany sprzeciw na zachowanie podziału między artystami a osobami oceniającymi ich dzieła, kształtującymi potem wizerunek twórców w społeczeństwie to tylko jedna z postulowanych zmian.

Aby wzmocnić optymistyczno-afirmacyjną wymowę liryku, Tuwim zastosował wiele wykrzykników, dominujących nad innymi środkami poetyckiego wyrazu:
„Na przedniej platformie tramwaju!
Miasto na wskroś mnie przeszywa!
(…)
A najweselej na skrętach!
(…)
Maju, maju! –
(…)
Wielce szanowni panowie!...”.

Tą samą, akcentującą stan podniecenia podmiotu oraz jego doznania, rolę pełnią wyrażenia złożone z czasowników i rzeczowników („pęka pąkowie”) oraz wyliczenia („Pędy, zapędy, ognie, ogniwa”).

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: