Do krytyków - analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Do krytyków - analiza

Ekspresywny i dynamiczny, ale zarazem prosty, radosny i beztroski tekst Juliana Tuwima „Do krytyków” jest przykładem realizacji postulatów wysuwanych przez grupę poetycką Skamander, którą współtworzył jego autor.
„Tuwim był reprezentantem pokolenia, które uformowane zostało w latach pierwszej wojny światowej. „Doznanie generacyjne”, jakiemu dawał wyraz w Czyhaniu na Boga (1918), łączyło go ściśle z doświadczeniami powszechnymi, żywotnymi w całej literaturze europejskiej.
Tuwimowski bunt przeciwko liryce modernistycznej świadczył więc nie tylko o kryzysie i wyczerpaniu się energii, tkwiącej w młodopolskich wzorach języka poetyckiego. Nie chodziło jedynie o cząstkowe zabiegi w obrębie samej techniki wyrazu lirycznego. Nie chodziło o wewnętrzną tektonikę procesów literackich (…).
Rewizji słownika dokonał wszakże Tuwim. On pierwszy podjął ów zamach na modernistyczną frazeologię i obrazowanie, na nastrojowość i metafizyczne ambicje liryków młodopolskich. Do hermetycznej i dusznej rekwizytorni poetyckiej wpuścił świeże powietrze. Wtargnął do niej gwałtownie, z odwagą i brutalnością nowego pokolenia, które – dzięki doświadczeniom pierwszej wojny światowej – wyzwoliło się, we własnym przynajmniej rozeznaniu, od więzi pozornych i od nakazów cywilizacyjnej kontynuacji” (Andrzej Gronczewski, „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 358).

Analizując warstwę leksykalno-znaczeniową widać odrzucenie przez Tuwima obecnego do tej pory w liryce sztucznego patosu i doniosłej atmosfery czy zanegowanie patriotycznej wymowy poezji, która przecież nie jest koniecznością – nawet z uwagi na historyczną przeszłość Polski. Zamiast tego - zdaniem Skamandrytów, poeta w swojej poezji powinien w przejrzysty i zrozumiały sposób uwiecznić codzienne aspekty życia, takie jak właśnie przejażdżka tramwajem.
Utwór liczy siedemnaście ciągłych zwrotek o różnej liczbie sylab w każdym wersie (wiersz nieregularny), spiętych w całość nieregularnymi rymami.


Wiersz jest przykładem liryki bezpośredniej. Podmiot liryczny w pierwszej osobie liczby pojedynczej dzieli się z adresatami swoimi spostrzeżeniami i refleksjami, poczynionymi przy okazji jazdy tramwajem. Świadczą o tym zakończenia czasowników oraz osobowe zaimki: „Zwykłem jeździć”; „Co się tam dzieje w mej głowie”; „Zagarniam zachwytem ramienia”; „Tak to jadę na przedniej platformie tramwaju”. Dowiadujemy się z nich, że podmiot jest młodym mieszkańcem miasta, że prostym językiem zachwyca się jazdą tramwajem i widokiem miasta.

O zbiorowym odbiorcy tekstu świadczy apostrofa „szanowni panowie (…)Wielce szanowni panowie!...” oraz tytuł. To ich podmiot próbuje zarazić swoim żywiołowych charakterem i radosnym myśleniem, co widać w użyciu przez niego krótkich zdań, równoważników zdań i wołaczy. Mimo zwrotu „wielce szanowni”, po lekturze tekstu widać, iż jest to sformułowanie ironiczne. Podmiot nie aprobuje toku myślenia i skutków pracy krytyków, o czym daje wyraźnie znać w wierszu. Zdecydowany sprzeciw na zachowanie podziału między artystami a osobami oceniającymi ich dzieła, kształtującymi potem wizerunek twórców w społeczeństwie to tylko jedna z postulowanych zmian.

Aby wzmocnić optymistyczno-afirmacyjną wymowę liryku, Tuwim zastosował wiele wykrzykników, dominujących nad innymi środkami poetyckiego wyrazu:
„Na przedniej platformie tramwaju!
Miasto na wskroś mnie przeszywa!
(…)
A najweselej na skrętach!
(…)
Maju, maju! –
(…)
Wielce szanowni panowie!...”.
Tą samą, akcentującą stan podniecenia podmiotu oraz jego doznania, rolę pełnią wyrażenia złożone z czasowników i rzeczowników („pęka pąkowie”) oraz wyliczenia („Pędy, zapędy, ognie, ogniwa”).

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: