Do krytyków - analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Do krytyków - analiza

Ekspresywny i dynamiczny, ale zarazem prosty, radosny i beztroski tekst Juliana Tuwima „Do krytyków” jest przykładem realizacji postulatów wysuwanych przez grupę poetycką Skamander, którą współtworzył jego autor.
„Tuwim był reprezentantem pokolenia, które uformowane zostało w latach pierwszej wojny światowej. „Doznanie generacyjne”, jakiemu dawał wyraz w Czyhaniu na Boga (1918), łączyło go ściśle z doświadczeniami powszechnymi, żywotnymi w całej literaturze europejskiej.
Tuwimowski bunt przeciwko liryce modernistycznej świadczył więc nie tylko o kryzysie i wyczerpaniu się energii, tkwiącej w młodopolskich wzorach języka poetyckiego. Nie chodziło jedynie o cząstkowe zabiegi w obrębie samej techniki wyrazu lirycznego. Nie chodziło o wewnętrzną tektonikę procesów literackich (…).
Rewizji słownika dokonał wszakże Tuwim. On pierwszy podjął ów zamach na modernistyczną frazeologię i obrazowanie, na nastrojowość i metafizyczne ambicje liryków młodopolskich. Do hermetycznej i dusznej rekwizytorni poetyckiej wpuścił świeże powietrze. Wtargnął do niej gwałtownie, z odwagą i brutalnością nowego pokolenia, które – dzięki doświadczeniom pierwszej wojny światowej – wyzwoliło się, we własnym przynajmniej rozeznaniu, od więzi pozornych i od nakazów cywilizacyjnej kontynuacji” (Andrzej Gronczewski, „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 358).

Analizując warstwę leksykalno-znaczeniową widać odrzucenie przez Tuwima obecnego do tej pory w liryce sztucznego patosu i doniosłej atmosfery czy zanegowanie patriotycznej wymowy poezji, która przecież nie jest koniecznością – nawet z uwagi na historyczną przeszłość Polski. Zamiast tego - zdaniem Skamandrytów, poeta w swojej poezji powinien w przejrzysty i zrozumiały sposób uwiecznić codzienne aspekty życia, takie jak właśnie przejażdżka tramwajem.
Utwór liczy siedemnaście ciągłych zwrotek o różnej liczbie sylab w każdym wersie (wiersz nieregularny), spiętych w całość nieregularnymi rymami.


Wiersz jest przykładem liryki bezpośredniej. Podmiot liryczny w pierwszej osobie liczby pojedynczej dzieli się z adresatami swoimi spostrzeżeniami i refleksjami, poczynionymi przy okazji jazdy tramwajem. Świadczą o tym zakończenia czasowników oraz osobowe zaimki: „Zwykłem jeździć”; „Co się tam dzieje w mej głowie”; „Zagarniam zachwytem ramienia”; „Tak to jadę na przedniej platformie tramwaju”. Dowiadujemy się z nich, że podmiot jest młodym mieszkańcem miasta, że prostym językiem zachwyca się jazdą tramwajem i widokiem miasta.

O zbiorowym odbiorcy tekstu świadczy apostrofa „szanowni panowie (…)Wielce szanowni panowie!...” oraz tytuł. To ich podmiot próbuje zarazić swoim żywiołowych charakterem i radosnym myśleniem, co widać w użyciu przez niego krótkich zdań, równoważników zdań i wołaczy. Mimo zwrotu „wielce szanowni”, po lekturze tekstu widać, iż jest to sformułowanie ironiczne. Podmiot nie aprobuje toku myślenia i skutków pracy krytyków, o czym daje wyraźnie znać w wierszu. Zdecydowany sprzeciw na zachowanie podziału między artystami a osobami oceniającymi ich dzieła, kształtującymi potem wizerunek twórców w społeczeństwie to tylko jedna z postulowanych zmian.

Aby wzmocnić optymistyczno-afirmacyjną wymowę liryku, Tuwim zastosował wiele wykrzykników, dominujących nad innymi środkami poetyckiego wyrazu:
„Na przedniej platformie tramwaju!
Miasto na wskroś mnie przeszywa!
(…)
A najweselej na skrętach!
(…)
Maju, maju! –
(…)
Wielce szanowni panowie!...”.
Tą samą, akcentującą stan podniecenia podmiotu oraz jego doznania, rolę pełnią wyrażenia złożone z czasowników i rzeczowników („pęka pąkowie”) oraz wyliczenia („Pędy, zapędy, ognie, ogniwa”).

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego





Tagi: