Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Do krytyków - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Pod pozorem opisu zwyczajnej przejażdżki tramwajem w majowe popołudnie utożsamiany z autorem, pierwszoosobowy podmiot liryczny dzieli się z czytelnikami (zwłaszcza z tytułowymi „krytykami”) swoimi przemyśleniami na temat idei i misji sztuki rozumianej nie tylko w aspekcie poezji, lecz także wszelkich jej artystycznych przejawów.

Obecność programu poetyckiego, postulowanego przez całą grupę Skamander jest widoczna dopiero po dokładnym prześledzeniu sposobu przedstawienia sytuacji lirycznej oraz odczytania jej jako metaforę.

Beztroska jazda tramwajem w słoneczny, bezchmurny dzień i czynione z tej okazji spostrzeżenia ukazują cechy charakteru podmiotu lirycznego. Jego spontaniczność i ekstatyczność, ogromny entuzjazm oraz filozofię afirmacji życia oddaje już początek liryku, naszpikowany podkreślającymi jego stan wykrzyknieniami:

„A w maju
Zwykłem jeździć, szanowni panowie,
Na przedniej platformie tramwaju!
Miasto na wskroś mnie przeszywa!
Co się tam dzieje w mej głowie:
Pędy, zapędy, ognie, ogniwa,
Wesoło w czubie i w piętach,
A najweselej na skrętach!”.


Podmiot nie reprezentuje powielanego w polskiej literaturze modelu jednostki zakochanej w wiejskim stylu życia. Przeciwnie – świadomość nieograniczonych możliwości metropolii sprawia, iż ekstaza „przeszywa na wskroś”, a adrenalina skacze na samą tylko myśl o oferowanych w każdej oglądanej z tramwaju uliczce rozrywkach..

Całą ta afirmacja miasta nie oznacza, że podmiot jest zaślepiony budowlami i zapachem benzyny, unoszącej się w powietrzu. Potrafi skupić się zarówno na sile i różnorodności metropolii, jak i roztkliwić się nad urodą tonących pod majowym słońcem drzew i ławek w parku. Wszechobecne przejawy budzącej do życia przyrodę wiosny wypełniając jego serce miłością do kwiatów i wypuszczających pierwsze pąki drzew:
„A drzewa w porywie natchnienia
Szaleją wiosenną wonią,
Z radości pęka pąkowie (…)”.


Dzięki umiejętności wyostrzenia wszystkich zmysłów i wsłuchania się w otaczających go świat, podmiot liryczny potrafi dostrzec niezdefiniowane do tej pory barwy, wyczuć przenikające się zapachy miasta i wiosny czy spostrzec pozornie nic nieznaczące gesty nieznajomych, dające mu znaki na temat ich charakterów i osobowości. Tuwim stworzył postać, która „czyta” w otaczających go rzeczach niczym w encyklopedii.


Ostre zakręty pojazdu wywołując w podmiocie radość przynależną raczej dziecku podczas zabawy w wesołym miasteczku, a nie dojrzałemu mężczyźnie. Możliwość jazdy na przedzie pojazdu, rozszerzająca jego perspektywę podróżnika, sprawia mu nieopisaną uciechę:
„Wesoło w czubie i w piętach”.

Wiersz jest zapisem poglądów Tuwima na życie i sztukę. Banalna podróż tramwajem staje się zaczątkiem filozoficznej refleksji na temat kondycji współczesnego mu człowieka i pretekstem, by ukazać panaceum na trapiące go bolączki i niekończące się rozterki związane z odnalezieniem się w Polsce po odzyskaniu niepodległości – skupienie się na codziennych sprawach i dążenie do czerpania radości z danego nam jeden raz życia. Nie bez przyczyny poeta został okrzyknięty po tym liryku „filozofem młodości”.

Ludwik Fryde w miażdżącym pamflecie „Klęska Juliana Tuwima” twierdził: „Odrębność Tuwima polega (…) na tym, że to, co zazwyczaj jest w liryce czynnikiem pobocznym, dodatkowym albo też wstępnym, tutaj staje się sprawą główną, meritum, jedynym sensem artystycznym. Ani myśl, ani obraz poetycki, ani wzruszenie o konkretnej treści nie wysuwa się jako czynnik dominujący lub choćby samoistny, wszystko rozpływa się i ściąga w jeden dreszcz biologiczny, w odruch energii o nieokreślonym celu i przeznaczeniu. Dynamizm bijący z wierszy Tuwima pozbawiony jest treści i kierunku. I to stanowi cechę, która je wyodrębnia” (Andrzej Gronczewski, „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 360).


strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: