Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Mieszkańcy - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Ze względu na kreację podmiotu lirycznego ironiczno-satyryczny wiersz Juliana Tuwima „Mieszkańcy” należy zaliczyć do liryki pośredniej. Z punktu widzenie obserwatora adresat tekstu – czyli czytelnik – zapoznaje się z jednym dniem z życia tytułowych mieszkańców miasta.

Biorąc pod uwagę szczegółowość opisywanych etapów dnia – począwszy od pobudki, poprzez ubieranie się, wyjście z domu, spacer po mieście, kupno gazety, a skończywszy na „wyklepaniu” modlitwy wieczornej i zapadnięciu w sen, kolejną cechą gatunkową tego wiersza jest zakwalifikowanie go do liryki opisowej (lub liryki sytuacyjnej) i zwrócenie uwagi na budowę klamrową (dzień od pobudki do zaśnięcia).

Warstwa leksykalna wiersza jest najlepszym dowodem na słuszność spostrzeżenia Jana Marxa, poczynionego w solidnym opracowaniu twórczości grupy Skamander:
„Tuwim miał dar hipnotyzowania słowem. W hipnozie trudno przeprowadzać próbę sensu. Dlatego o Tuwimie napisano tyle pochlebnych sądów mało troszcząc się o realia. A jednak lekcja awangard, jaką przeszła dwudziestowieczna poezja, wyczuliła nas na słowo, które w poezji nie tylko powinno być piękne, ale także konieczne, więcej – niewymienne. Natomiast kurs magicznej władzy nad słowem mocno spadł w notowaniach giełd literackich. To, co poczytywano Tuwimowi za zasługi, mianowicie potoczystą naturalność jego wierszy zlepionych z wyświechtanych frazesów, dziś skłonni bylibyśmy traktować jako dość łatwą poetyzację. Tym bardziej, że epitet, metafora, obraz są u Tuwima dość konwencjonalne, przecież to tylko trochę odkurzona rekwizytornia modernizmu.
(…)
Właśnie w tej gorączkowej pasji kolekcjonerskiej graniczącej z semantyczną obsesją lub – jak chcą apologeci Tuwimowskiej poezji – czarnoksięstwem i magią poetycką leżała słabość jego wierszy, w których słowa rzadko służyły nazywaniu, częściej natomiast czarowaniu, uwodzeniu i hipnotyzowaniu czytelnika”
(Jan Marx, „Skamandryci”, Warszawa 1993, s. 21; 24).

Hipnotyzują właśnie strofy „Mieszkańców”, zarówno pod względem mistrzowskiej rytmizacji, jak i plastycznego i ironicznego, lecz prostego, a czasem wręcz przypominającego mowę uliczną języka („bredzą”; „bełkot”; „z mordą na piersi”; „pod łóżka włażą”; „spodnie na tyłkach zacerowane”; „łbem o nocniki chłodne trącając”).


Wśród środków poetyckiego obrazowania, użytych przez Tuwima, na pierwszy plan wysuwają się epitety będące połączeniem przymiotnika „straszny” w odpowiedniej formie gramatycznej z rzeczownikiem. Podmiot używa go sześć razy, tworząc w efekcie bardzo plastyczny, ekspresyjny i pejoratywny obraz polskiego społeczeństwa pierwszej połowy XX wieku i ujawniając swój negatywny stosunek do mieszczan. Powtórzenie tych epitetów na początku i końcu tekstu wyolbrzymia ten ujemny wydźwięk:
„Straszne mieszkania. W strasznych mieszkaniach
Strasznie mieszkają straszni mieszczanie.
(…)
W strasznych mieszkaniach straszni mieszczanie”.

Poza nimi poeta użył innych środków, uwypuklających egoizm, bezideowość i hipokryzję mieszczan, przedstawionych dzięki nim jako osoby prymitywne, odludki i głupcy:
  • Porównania, , np. „Jak ciasto, biorą gazety w palce”;

  • Metafory, np. „I żują, żują na papkę pulchną” – odnosi się do sposobu czytania gazety;

  • Hiperbole: „Aż, papierowym wzdęte zakalcem, / Wypchane głowy długo im puchną”).

  • Drobnomieszczańską tożsamość bohaterów wiersza podkreślają także zdrobnienia („krawacik”; „kieszonki”) oraz ironiczny kontrast, zwracający uwagę na brak celu tytułowych mieszkańców, dla których „spodnie na tyłkach zacerowane” stają się „wartością wielebną”, „świętym nabytkiem”.

    strona:    1    2  



    On chce TO zrobić,
    a Ty nie jesteœ gotowa?

    10 zdań, które pomogą Ci
    zatrzymać chłopaka przy sobie!

    Mój pierwszy raz...

    Zobacz inne artykuły:

    Czechowicz Józef
    Biografia Józefa Czechowicza
    Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
    Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
    Miejsce Czechowicza w literaturze
    modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
    Sam - analiza i interpretacja
    Żal - analiza i interpretacja

    Gałczyński Konstanty Ildefons
    Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
    Serwus, madonna - analiza i interpretacja
    Niobe - analiza i interpretacja
    Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
    Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
    Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
    Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
    Wit Stwosz - analiza i interpretacja

    Iwaszkiewicz Jarosław
    Powrót - interpretacja i analiza
    Erotyk - interpretacja i analiza
    Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

    Jasieński Bruno
    But w butonierce - interpretacja
    But w butonierce - analiza
    JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

    Leśmian Bolesław
    W malinowym chruśniaku - geneza
    W malinowym chruśniaku - interpretacja
    W malinowym chruśniaku - analiza
    Urszula Kochanowska - geneza
    Urszula Kochanowska - interpretacja
    Urszula Kochanowska - analiza
    Topielec - interpretacja
    Topielec - analiza
    Dziewczyna - interpretacja
    Dziewczyna - analiza
    Dwoje ludzieńków - geneza
    Dwoje ludzieńków - interpretacja
    Dwoje ludzieńków - analiza
    Dusiołek - geneza
    Dusiołek - interpretacja
    Dusiołek - analiza
    Szewczyk - interpretacja
    Szewczyk - analiza
    Pan Błyszczyński - geneza
    Pan Błyszczyński - interpretacja
    Pan Błyszczyński - analiza

    Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
    La précieuse - geneza
    La précieuse - analiza i interpretacja
    Miłość - analiza i interpretacja
    Płyty Carusa - analiza i interpretacja

    Staff Leopold
    Przedśpiew - interpretacja
    Przedśpiew - analiza
    Deszcz jesienny – interpretacja
    Deszcz jesienny – analiza
    Kowal – interpretacja
    Kowal - analiza
    Wysokie drzewa - interpretacja
    Wysokie drzewa - analiza
    Curriculum vitae - interpretacja
    Curriculum vitae - analiza
    Kartoflisko - interpretacja
    Kartoflisko - analiza
    Ars poetica - interpretacja
    Ars poetica - analiza

    Słonimski Antoni
    Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
    Credo - analiza i interpretacja

    Tuwim Julian
    Sokrates tańczący - interpretacja
    Sokrates tańczący - analiza
    Rzecz czarnoleska - interpretacja
    Rzecz czarnoleska - analiza
    Wiosna. Dytyramb - geneza
    Wiosna. Dytyramb - interpretacja
    Wiosna. Dytyramb - analiza
    Mieszkańcy - geneza
    Mieszkańcy - interpretacja
    Mieszkańcy - analiza
    Do krytyków - geneza
    Do krytyków - interpretacja
    Do krytyków - analiza
    Prośba o piosenkę - geneza
    Prośba o piosenkę - interpretacja
    Prośba o piosenkę - analiza
    Sitowie - geneza
    Sitowie - interpretacja
    Sitowie - analiza

    Wierzyński Kazimierz
    Kufer - geneza
    Kufer - interpretacja
    Kufer - analiza
    Zielono mam w głowie - interpretacja
    Zielono mam w głowie - analiza
    Motto - analiza i interpretacja
    Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

    Inne
    Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
    Główne cechy polskiego futuryzmu
    Fazy rozwoju futuryzmu
    Główne założenia futuryzmu
    Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
    Program i poetyka awangardy krakowskiej
    Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
    Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
    Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
    Biografia Juliana Przybosia
    Tematyka wierszy Przybosia
    Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
    Powstanie i rozwój „Żagarów”
    Ideowe podłoże „Żagarów”
    Poetyka „Żagarów”





    Tagi: