Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Mieszkańcy - geneza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Mieszkańcy

W 1933 roku ukazał się jeden z ważniejszych tomów poezji Juliana Tuwima – „Biblia cygańska”. Jednym z opublikowanych w nim wierszy są „Mieszkańcy”.

Gdy w utworach „Do krytyków”, „Ranyjulek!” czy „Do prostego człowieka” autor afirmował miejski styl życia, tak w „Wiośnie” czy w tym dziele ukazał miasto jako skupisko najróżniejszych dewiacji, zbiorowisko odchyleń moralnych, środowisko koterii, nepotyzmu i kołtunerii oraz jako przyczynę dehumanizacji jednostki. Tuwim nie wahał się zdemaskować postępowania czy cech, uważanych dotąd za sferę tabu, o czym - przy okazji artykułu napisanego po jego śmierci – zdawał sobie sprawę Witold Gombrowicz. W jednym z tomów jego słynnych „Dzienników” czytamy:

„Śmierć Tuwima. Wyobrażam sobie nekrologi. Ale tu, prywatnie, mogę zanotować: zmarł największy współczesny poeta polski. Największy? Niewątpliwie. Wielki? Hm…
Nie wprowadził nas w nic, niczego nie odkrył, w nic nie wtajemniczył, nie dostarczył żadnego klucza. Ale wibrował – tryskał – olśniewał…magią „poetyckiego słowa”. Taka zmysłowa wibracja poetyckiej harfy, ziejącej werbalnym luksusem, jest w sztuce najwyższą aspiracją ludów prymitywnych, więc był to poeta, który nie przynosił nam zaszczytu, więc trochę nas demaskował. Wstyd polega na tym, że o każdym wierszu Tuwima możemy powiedzieć, iż jest „cudowny”, ale na pytanie, co tuwimowskiego wniósł Tuwim w poezję świata, nie potrafimy udzielić odpowiedzi. Gdyż Tuwim, jako Tuwim, to jest jako osobowość, nie istniał. Harfa bez harfiarza” (Jan Marx, „Skamandryci”, Warszawa 1993, s. 17-18).


Analizując przemówienia żałobne, wygłoszone po odejściu tego wielkiego twórcy, przywołać należy jeszcze kilka najważniejszych opinii:

„Dokonał elektryfikacji słów w zacofanym gospodarstwie poetyckim” - Mieczysław Jastrun.


„Uwydatnił różnice między modernistycznym a nowoczesnym traktowaniem mowy poetyckiej (…) Tuwim zastał lirykę polską ziemiańską i staroświecką, a zostawił ją demokratyczną i nowoczesną. Odświeżył jej tematykę przez nowy pejzaż i nowego bohatera: odświeżył jej technikę przez nowe metody obróbki słowa, któremu nadał szlif i ostrość diamentu (…).Któż – od czasu romantyków – dokonał więcej?” - Artur Sandauer.


„Żegnając wielkiego poetę pośród żywych, witamy go zarazem tam, dokąd już dawno wkroczył stopą nieomylną – w wielkiej tradycji poezji polskiej, w pamięci ludu polskiego, w pokładach mowy polskiej, która żywić będzie przyszłych poetów jego zdobyczą, miazgą jego wysiłku twórczego, jaka weszła już w gałąź i liść drzewa poezji polskiej” - Kazimierz Wyka.


Odejście Tuwima zamknęło pewną epokę w polskiej poezji – epokę utworów demaskatorskich, ale napisanych nowoczesnym style. Andrzej Gronczewski, autor rozdziału „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”, opublikowanego w pozycji „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2” pod redakcją Ireny Maciejewskiej (Warszawa 1982, s. 353-355; 406), trafnie podsumował atmosferę, powstałą w literackim środowisku po śmierci Tuwima,:

„Diagnozy te stawiają Tuwima w rzędzie największych rewelatorów mowy poetyckiej. Obrysowują one jakby kontury jego dokonań, zakres jego nowatorstwa lirycznego. Tuwim jednak – czego próbowały dowieść późniejsze dociekania krytyczne – nie tyle otworzył nową epokę w dziejach lirycznej polszczyzny, stając się jej trwałym uosobieniem, ile zajął miejsce na pograniczu epok, na styku różnych tendencji i usiłowań poezjotwórczych (…)


Śmierć Tuwima – tak odczuli ją wówczas poeci – była zamknięciem całej epoki w dziejach lirycznej polszczyzny. Odchodził, żegnany wielogłosem trenów i elegii, strofami Lechonia, Wierzyńskiego, Jastruna. Zdaniem autora Rzeczy ludzkiej Tuwim dowiódł, iż:

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: