Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Wiosna. Dytyramb - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Kontrowersyjny liryk Juliana Tuwima „Wiosna” jest tekstem niezwykle ekspresyjnym, obrazoburczym i dynamicznym. Nazwanie noworodków „bękartami” i „pędrakami”, kobiet w ciąży „brzuchatymi kobyłami”, dziewczyn uprawiających seks „samicach” czy opisanie procederu wrzucania nowonarodzonych dzieci do kloak po uprzednim wyrwaniu im języków, by nie płakały, to tylko niektóre z opisanych tam sytuacji. Poprzez połączenie odważnej, seksualnej tematyki z niespotykaną do tej pory w polskiej poezji poetyką brutalizmu, wulgarności i dosłowności autor wpisał się na trwałe do grona poetów, wywołujących polemiki krytyków i dyskusje czytelników:

„Geneza i anatomia słowa, filozofia mowy lirycznej, cielesne nieomal wyczucie materii słów, walka o och temperaturę i stężenie – oto wątki i dramaty ujawnione w liryce Tuwima. Ten czarnoksięski „słowiarz” o wielu twarzach, pełen skłóconych temperamentów i pragnień, poeta, który nakłonić chciał „język giętki” do nowych zadań, swoją przygodę ze słowem rozumiał jako poszukiwanie ostatecznej jedności rzeczy i języka (…).
Obok miłosnych wyznań o urodzie polszczyzny – języka utożsamiał przecież z ojczyzną – wypowiedział wiele skarg na dotkliwą niewystarczalność i daremność każdego języka, którego bezwład próbuje przezwyciężyć słowo poetyckie.
Unikał jednoznacznych manifestów. Nie stworzył teorii języka poetyckiego. Nie formułując – poza wypowiedziami lirycznymi – program działania, rozporządzał jednak głęboko zakorzenioną świadomością własnego nowatorstwa. Podzielało owe przeświadczenia wielu krytyków. Tuwim – sądzili oni – wyraził swą osobowość liryczną w sposób nader trwały i rewolucyjny” (Andrzej Gronczewski, „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 358-359).


Przystępując do analizy jednego z najbardziej znanych liryków Tuwima trzeba zaklasyfikować go do jakiegoś gatunku literackiego. Z racji występującego podtytułu, będzie nim wywodzący się ze starożytności dytyramb. Cytując za „Wikipedią”, jest to:
„oda lub pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym; z czasem nabrał cech patetycznej poezji emocjonalnej. Współcześnie występuje zarówno w tonacji poważnej, jak i parodystycznej – prześmiewczej. W liryce starożytnej Grecji był uroczystą pieśnią ku czci Dionizosa śpiewaną przez chór z towarzyszeniem fletu i tańca. Dytyramb stanowiła "pieśń kozła", z której wywodzić się mają tragedia i komedia antyczna. Pochodzenie tragedii z dytyrambu poświadcza Arystoteles w Poetyce”.

Tuwim zmodyfikował nieco to klasyczne spojrzenie na dytyramb. Tworząc tekst „parodystyczno–prześmiewczy”, pozbawił go należnego tej pochwalnej pieśni patosu czy emocjonalności, występujących w utworach związanych z kultem greckiego boga płodności, wina, życia. Poza tym poeta zrezygnował z radosnego nastroju i optymistycznego zakończenia – warunek obecny w każdym dytyrambie. Będący według Greków połączeniem z Bogiem biologizm stał się u niego powodem zezwierzęcania człowieka, co w ostatecznym rozrachunku wywołuje w czytelniku rozżalenie, nie zaś wyzwolenie.


Tuwim stworzył także nowe odczytanie symboliki wiosny, obecnej do tej pory w kulturze jako czas budzenia się do życia po zimowej wegetacji, okres dojrzewania czy początek czegoś nowego, wzbogacił o pojmowanie wiosny jako okresu płodności, witalności, biologizmu, zwycięstwa natury i życia nad śmiercią.

Złożony z trzynastu części tekst ma nieregularną budowę. Brak takiej samej ilości wersów w zwrotce, rezygnacja z rymów czy określonej liczby sylab ma podkreślić jego tematykę – chaotyczne poddawanie się żądzom, wbrew jakimkolwiek regułom.

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: