Sokrates tańczący - analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Sokrates tańczący - analiza

Wiersz Juliana Tuwima „Sokrates tańczący” jest – jak wskazuje sam tytuł - nawiązaniem przez poetę do motywu znanego ze starożytnej filozofii Sokratesa, jednego z największych filozofów w dziejach ludzkości. Poprzez wprowadzenie obok nazwiska antycznego myśliciela przymiotnika „tańczący” wskazuje na żartobliwe i satyryczne ujęcie tematu oraz przynosi obietnicę tekstu traktującego o powszechne zabawie i przyziemnych uciechach.

Sytuacja liryczna jest zrozumiała i przedstawia się następująco: będący poważnym mędrcem, ojcem filozofii moralnej, wzorem techniki zadawania pytań, ateńskim prowokatorem nazwanym przez wyrocznię w Delfach najmądrzejszym z ludzi Sokrates schodzi z pomnika i… zaczyna tańczyć, śpiewać, godzinami wylegiwać się na prażącym słońcu, a w końcu – będąc pod wpływem alkoholu – negować stworzoną przez siebie wokół maksymy „wiem, że nic nie wiem” filozofię i namawiać do powszechnej zabawy (nawiązanie do filozofii Henriego Bergsona i jego bezgranicznego zatracania się w tańcu oraz oddania się prawom natury).

Analizując konstrukcję podmiotu lirycznego wiersza, zaliczamy go do liryki bezpośredniej. tytułowy Sokrates wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej, czego dowodzą gramatyczne zakończenia czasowników oraz zaimki osobowe, na przykład: „Prażę się” czy „Stary ja jestem”. Bezpośrednim adresatem jego słów jest uczeń Cyrbeus i żona Ksantypa, choć oczywiście odbiorcami nauk podpitego mędrca są czytelnicy wiersza.

Wielokrotne zdrobnienia ich imion – „Cyrbeinku” czy „Ksantypciu”- jeszcze bardziej wyolbrzymiają nonszalancką postawę bagatelizującego ich krytykę Sokratesa, który nie waha się czasami na małą prowokację w postaci wulgarnych i trywialnych w brzmieniu pytań retorycznych:

„Czego się gapisz, Cyrbeusie?
Co myślisz? Leży stary kiep,
Już do gadania słów mu brak,
Już się wygadał? A tak, tak...
Idź, piecz swój chleb.
(…)
Cóż ci to? przykro, Cyrbeusie,
Że mi się język trochę plącze?
Że się tak śmieję, Cyrbeinku?
Że w biały dzień w Atenach, w rynku,
Jak żebrak leżę, wino sączę?
Mędrcowi, mówisz, nie przystoi,
Gdy złym przykładem uczniom świeci?
Że stary broi
Jak dzieci?
Że tłumu uczni nie gromadzę,
Że drogi prawd im nie wskazuję?
Nie radzę,
Nie filozofuję?
A tak... a tak...
(…)”


Liczne pytania, stawiane przez mistrza i autora teorii dialektyki – Sokratesa, są niewątpliwym nawiązaniem do tej sztuki prowadzenia dyskusji, dochodzenia do prawdy i metody przyswajania wiedzy podczas rozmowy zadającego pytania nauczyciela i analizującego wartość posiadanych już informacji ucznia, poprzez ukazywanie sprzeczności w sposobie myślenia rozmówcy lub przez obalanie zaprzeczeń dowodzonych tez.

Analizując każde dzieło Tuwima nie sposób przyjrzeć się warstwie leksykalnej tekstu, gdyż: „Język Tuwima był wciąż pod ciśnieniem młodopolskiego wielosłowia, postromantycznej żarliwości (…). Tuwim z ekshibicjonistyczną pasją rozkłada przed czytelnikiem cały stragan poetycki. (…) Jeżeli był w Polsce od czasu Słowackiego poeta o absolutnym słuchu, poeta, któremu strofa była uległa, a rym posłuszny, poeta, który przeorał się przez wszystkie pokłady współczesnej i historycznej polszczyzny, zreanimował je i powołał do poetyckiego trwania – był nim Julian Tuwim.
Jedyny wśród swego pokolenia poeta, który tak spontanicznie cieszył się słowem, dobywał z języka nie przeczuwane tony, brał zwykle słowo powycierane od użycia i nadużycia, oprawiał je w strofę, i ono nagle zaczynało opalizować poezją. Zdumiewające. Potem przyszła generacja poetów małpujących Baudelairea i piszących programowo w konwencji estetyki brzydoty. Ale Tuwim był bodaj pierwszym, który bałuckie rynsztoki zaklął w wiersze. I nikomu nie dał się potem prześcignąć.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: