Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Sokrates tańczący - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Kilka słów wstępu

Jeden z najważniejszych zbiorów poetyckich Juliana Tuwima, wydrukowany w Warszawie w 1920 roku i zawierający liryki poety z różnych etapów jego życia i twórczości, firmował tytułowy utwór „Sokrates tańczący”. O popularności tomu zarówno wśród krytyków, jak i czytelników, świadczy trzykrotne wznawianie druku w ciągu kolejnego dziesięciolecia od daty premiery.

W tytułowym wierszu poeta dał wyraz swojej fascynacji starożytną filozofią, którą zgłębiał podczas lektury takich dzieł, jak „Fedon” Platona, „Apologia” Ksenofonta oraz „Chmury” Arystofanesa. Tekst jest także dowodem na znajomość przez Tuwima poetyki nie tylko europejskiej, lecz także rodzimej: „Spoufalenie Tuwima z ogromnymi obszarami leksykalnymi polszczyzny było możliwe dzięki zamiłowaniu do słowników, encyklopedii, starych dykcjonarzy Knapskiego, Mączyńskiego, Lindego, rozsmakowaniu w etymologicznych subtelnościach języka, a także dzięki pracy przekładowej i biegłej znajomości kilku europejskich języków” (Jan Marx, „Skamandryci”, Warszawa 1993, s. 140).


Interpretacja

Wiersz „Sokrates tańczący” – podobnie jak „Do krytyków”, „Prośba o piosenkę” czy „Sitowie” – jest nazywany wierszem programowym, przedstawiającym program poetycki Juliana Tuwima. Tekst jest afirmacją witalności, hedonizmu, żywiołowości (ruch, taniec), biologizmu człowieka (dziki taniec). Wszystkie te cechy moglibyśmy podciągnąć pod charakterystyczną dla twórczości poety apoteozę młodości.
„Utwory Tuwima wypełnione są bez reszty żywiołem młodości, a owa młodość nie jest u niego jedynie kategorią psychologiczno – biologiczną, lecz jest wszystkim: światopoglądem, tematem wiersza, jego „interpunkcją”, rytmem. Młodość jest więc u Tuwima równocześnie narzędziem i obiektem poznania, podmiotem i rzeczą, sytuacją społeczną i biologiczną. Fizyczna treść młodego organizmu wypełnia utwory Tuwima. Wyznacza ich sens poetycki. Określa ich kształt językowy. Tuwim odrzuca dekoracje symboliczne. Przekreśla kanony estetyki, skrępowanej tradycyjnymi nakazami. Uwalnia się od fałszu i pruderii. Opiewa doskonałość funkcjonującego organizmu. Odsłania radość cielesną, która niweluje poczucie jednostkowej samotności. Człowiek staje się tutaj atomem świata biologicznego, staje się częścią jego koniecznego nadmiaru, a jednocześnie ocala świadomość własnej całości, zyskuje swą biologiczną „godność”.
Doznanie świata jako spoistej całości, odległe jeszcze od jakichkolwiek rozpoznań intelektualnych i analitycznych, tworzy się – według Tuwima – w epoce wczesnej młodości, dzięki instynktowi biologicznemu człowieka. Dokładniej: całościowa wizja świata rodzi się wówczas dzięki fizjologii, wolnej od skażeń, dzięki fizjologii, która, manifestując się z uporczywą siłą, nie staje się jeszcze przedmiotem samowiedzy” (Andrzej Gronczewski, „Obroty Rzeczy czarnoleskiej – Julian Tuwim”
, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 358-359).

Julian Tuwim sięgnął po motyw znanego ze starożytnej filozofii Sokratesa, jednego z największych filozofów w dziejach ludzkości. Dając wyraz swej nonszalancji i luźnego odbierania klasycznych wzorów, poeta odciął się jednak od kopiowanego wielokrotnie, powszechnie obowiązującego wizerunku mędrca. Modyfikując nieco opowieść o antycznym bohaterze i pokazując nieznane oblicze Sokratesa, poeta ukazał go jako homo ludens, czyli człowieka bawiącego się.


W wierszu Tuwima starożytny autor stwierdzenia, iż cnota jest wartością najwyższą, nie jest nobliwym staruszkiem posługującym się wyszukanym językiem i dającym na każdym kroku przykłady swej erudycji i oczytania. Przeciwnie - antyczny myśliciel spędza całe dnie na wychwalaniu i smakowaniu życia w całej jego urodzie i krasie. Nie mogąc już znieść nudy i przewidywalności pomnikowej egzystencji, posunięty w latach Sokrates przestaje być sławionym przez wszystkich posągiem i – chcąc w końcu zaznać trochę przyjemności swobody – zaczyna realizować swoje marzenia.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: