Sokrates tańczący - interpretacja - strona 2
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Sokrates tańczący - interpretacja

Mimo zaawansowanego wieku, Tuwimowski Sokrates swoim zachowaniem przypomina młodzieńca w myśl przywołanego w tekście hasła „stary, ale jary”. Zwracając się do swego ucznia Cyrbeusa lub żony Ksantypy, zdradza im swoje pragnienia: oddanie się dzikim tańcom, zabawie pozbawionej celu i idei, wyśpiewywanie prostych pieśni i ucztowanie do białego rana, bez obawy o niestrawność. Choć raz chce przestać myśleć o ciążących na nim obowiązkach i pracy:
„Prażę się w słońcu, gałgan stary...
Leżę, wyciągam się i ziewam.
Stary ja jestem, ale jary:
Jak tęgi łyk pociągnę z czary,
To śpiewam”.
Widok zatraconego w hedonistycznej, szalonej zabawie, wygrzewającego się na prażącym słońcu niczym kot, popijającego „mędrsze wino”, podrygującego i podskakującego Sokratesa stał się przedmiotem wielu dyskusji. Wielu ludzi, czując zażenowanie, a nawet oburzenie, wyraża swoją dezaprobatę dla zachowania tego ekscentrycznego staruszka. On jednak nie przejmuje się przykrymi uwagami i wrogością otoczenia, lecz swoim przykładem daje innym osobom w jego wieku wzór. Starość nie musi przecież oznaczać końca. Sokrates pokazuje, że wystarczy odszukać w sobie siłę i odwagę na złamanie ustanowionych przez społeczeństwo zasad i narzuconych konwenansów, by z siedzącego bezczynnie całym dniami w fotelu starca zamienić się w krzepkiego, pląsającego wesoło i pijącego wyborny alkohol staruszka. Radość i dobry nastrój zależą od nas samych:
„Słońce mi grzeje stare gnaty
I mądry, siwy łeb kudłaty,
A w mądrym łbie, jak wiosną las,
Szumi i szumi mędrsze wino,
A wieczne myśli płyną, płyną,
Jak czas...”
Świadomość, iż jego postawa może zainspirować innych do porzucenia ciasnego gorsetu stonowania, umiarkowania i pokory motywuje Sokratesa do głośniejszej zabawy. Zdaje sobie sprawę, iż im więcej uwagi skupi na sobie, tym bardziej zostanie zapamiętana jego hedonistyczna postawa. Uszczypliwe uwagi wpatrzonych jeszcze niedawno w niego niczym w obrazek uczniów traktuje niczym byk czerwoną płachtę:
„Z zaułka śmieją się uczniowie,
Że się mistrzowi kręci w głowie,
Że się Sokrates spił...”.
Odbiorcy tekstu mogą się od jego bohatera uczyć umiejętności patrzenia na siebie z dystansem i odrobiną humoru. Odważna, momentami wręcz prowokacyjna postawa Sokratesa uzmysławia także, iż powinnyśmy zerwać z fałszywą pokorą i iść przez życie z odwagą i świadomością swoich zalet, wiedzy i umiejętności. Fakt nazwania siebie „wybrańcem” jest negacją jednej z najsłynniejszych maksym antycznego myśliciela „wiem, że nic nie wiem”. Na wynik konfrontacji tych dwóch postaw życiowych – człowieka przekonanego o własnej sile i jednostki niepewnej wpływają słowa Sokratesa, którymi kpi zarówno z dorobku największych filozofów, jak i ze swoich badań i wpajanych uczniom wartości:
„Zło! Dobro! - prawda? - Ludzie, bogi,
Cnota i wieczność, czyn i słowo,
I od początku - znów, na nowo,
Bogi i ludzie, dobro, zło,
Rzeczpospolita, słowa, czyny,
Piękno - to, tamto, znowu to! - - -
Mój drogi - kpiny!”.
Wymowa wiersza nie pozostawia wątpliwości. Utrzymany w buntowniczym nastroju utwór jest apoteozą witalistycznej filozofii i aktywnej postawy życiowej, charakteryzującej się połączeniem sił natury i młodości, hedonizmu oraz odrzucenia opinii innych. Podmiot liryczny neguje w nim bezczynność, bezcelowość czy materializm
Podobnie jest w dytyrambie „Wiosna”, także i w „Sokratesie tańczącym” Tuwim podjął się kontynuacji znanego od dawna w poezji motywu dionizyjskości, skupiającego się wokół radosnej afirmacji codzienności i poddawaniu się oferowanych przez nią hedonistycznym uciechom.


Głównym przesłaniem dzieła są końcowe słowa tytułowego Sokratesa, który – po skonfrontowaniu swoich filozoficznych poglądów z rzeczywistością i nieubłaganych procesem starzenia się wyznaje, iż „wszystko” jest „kpiną”. Oznacza to, że warunkiem szczęścia i spełniania się w życiu nie jest ilość przeczytanych książek czy liczba wymyślonych prądów filozoficznych, lecz czysta, niezmącona i w miarę trwałą radość, czerpana z oferowanych przez życie przyjemności.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego





Tagi: