Sokrates tańczący - interpretacja - strona 2
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Sokrates tańczący - interpretacja

Mimo zaawansowanego wieku, Tuwimowski Sokrates swoim zachowaniem przypomina młodzieńca w myśl przywołanego w tekście hasła „stary, ale jary”. Zwracając się do swego ucznia Cyrbeusa lub żony Ksantypy, zdradza im swoje pragnienia: oddanie się dzikim tańcom, zabawie pozbawionej celu i idei, wyśpiewywanie prostych pieśni i ucztowanie do białego rana, bez obawy o niestrawność. Choć raz chce przestać myśleć o ciążących na nim obowiązkach i pracy:
„Prażę się w słońcu, gałgan stary...
Leżę, wyciągam się i ziewam.
Stary ja jestem, ale jary:
Jak tęgi łyk pociągnę z czary,
To śpiewam”.
Widok zatraconego w hedonistycznej, szalonej zabawie, wygrzewającego się na prażącym słońcu niczym kot, popijającego „mędrsze wino”, podrygującego i podskakującego Sokratesa stał się przedmiotem wielu dyskusji. Wielu ludzi, czując zażenowanie, a nawet oburzenie, wyraża swoją dezaprobatę dla zachowania tego ekscentrycznego staruszka. On jednak nie przejmuje się przykrymi uwagami i wrogością otoczenia, lecz swoim przykładem daje innym osobom w jego wieku wzór. Starość nie musi przecież oznaczać końca. Sokrates pokazuje, że wystarczy odszukać w sobie siłę i odwagę na złamanie ustanowionych przez społeczeństwo zasad i narzuconych konwenansów, by z siedzącego bezczynnie całym dniami w fotelu starca zamienić się w krzepkiego, pląsającego wesoło i pijącego wyborny alkohol staruszka. Radość i dobry nastrój zależą od nas samych:
„Słońce mi grzeje stare gnaty
I mądry, siwy łeb kudłaty,
A w mądrym łbie, jak wiosną las,
Szumi i szumi mędrsze wino,
A wieczne myśli płyną, płyną,
Jak czas...”
Świadomość, iż jego postawa może zainspirować innych do porzucenia ciasnego gorsetu stonowania, umiarkowania i pokory motywuje Sokratesa do głośniejszej zabawy. Zdaje sobie sprawę, iż im więcej uwagi skupi na sobie, tym bardziej zostanie zapamiętana jego hedonistyczna postawa. Uszczypliwe uwagi wpatrzonych jeszcze niedawno w niego niczym w obrazek uczniów traktuje niczym byk czerwoną płachtę:
„Z zaułka śmieją się uczniowie,
Że się mistrzowi kręci w głowie,
Że się Sokrates spił...”.
Odbiorcy tekstu mogą się od jego bohatera uczyć umiejętności patrzenia na siebie z dystansem i odrobiną humoru. Odważna, momentami wręcz prowokacyjna postawa Sokratesa uzmysławia także, iż powinnyśmy zerwać z fałszywą pokorą i iść przez życie z odwagą i świadomością swoich zalet, wiedzy i umiejętności. Fakt nazwania siebie „wybrańcem” jest negacją jednej z najsłynniejszych maksym antycznego myśliciela „wiem, że nic nie wiem”. Na wynik konfrontacji tych dwóch postaw życiowych – człowieka przekonanego o własnej sile i jednostki niepewnej wpływają słowa Sokratesa, którymi kpi zarówno z dorobku największych filozofów, jak i ze swoich badań i wpajanych uczniom wartości:
„Zło! Dobro! - prawda? - Ludzie, bogi,
Cnota i wieczność, czyn i słowo,
I od początku - znów, na nowo,
Bogi i ludzie, dobro, zło,
Rzeczpospolita, słowa, czyny,
Piękno - to, tamto, znowu to! - - -
Mój drogi - kpiny!”.
Wymowa wiersza nie pozostawia wątpliwości. Utrzymany w buntowniczym nastroju utwór jest apoteozą witalistycznej filozofii i aktywnej postawy życiowej, charakteryzującej się połączeniem sił natury i młodości, hedonizmu oraz odrzucenia opinii innych. Podmiot liryczny neguje w nim bezczynność, bezcelowość czy materializm
Podobnie jest w dytyrambie „Wiosna”, także i w „Sokratesie tańczącym” Tuwim podjął się kontynuacji znanego od dawna w poezji motywu dionizyjskości, skupiającego się wokół radosnej afirmacji codzienności i poddawaniu się oferowanych przez nią hedonistycznym uciechom.


Głównym przesłaniem dzieła są końcowe słowa tytułowego Sokratesa, który – po skonfrontowaniu swoich filozoficznych poglądów z rzeczywistością i nieubłaganych procesem starzenia się wyznaje, iż „wszystko” jest „kpiną”. Oznacza to, że warunkiem szczęścia i spełniania się w życiu nie jest ilość przeczytanych książek czy liczba wymyślonych prądów filozoficznych, lecz czysta, niezmącona i w miarę trwałą radość, czerpana z oferowanych przez życie przyjemności.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: