Erotyk - interpretacja i analiza ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Erotyk - interpretacja i analiza

Wiersz „Erotyk” pochodzi z debiutanckiego tomiku Jarosława Iwaszkiewicza z 1919 roku „Oktostychy”. Jak łatwo się domyślić, cały zbiór składa się wyłącznie z oktostychów, czyli wierszy zbudowanych z czterech dystychów (dwuwierszy). Zabieg ten można odczytywać jako ukłon Iwaszkiewicza w stronę liryki klasycznej i przejaw fascynacji poety dorobkiem wielkich poprzedników.

Zupełnie inaczej można interpretować wiersz „Erotyk”. Sam tytuł sugeruje bowiem, że będziemy mieli do czynienia z kolejnym w dziejach literatury zmysłowym utworem poetyckim o tematyce miłosnej, wysławiającym walory pięknej kobiety i uczucia, jakie do niej żywi podmiot liryczny. Tymczasem Iwaszkiewicz, w charakterystyczny dla siebie przekorny sposób, ograniczył erotykę w erotyku do minimum. Poza jednym pocałunkiem, a właściwie zaledwie dotykiem ust, nie ma w utworze niczego, co można byłoby nazwać zmysłowym.

Jednak dla Iwaszkiewicza ten pocałunek, a raczej zetknięcie się ust dwójki ludzi, jest jednoznaczne z tym, że mamy do czynienia z erotykiem. Każdy utwór liryczny czy obraz, który opowiada o pocałunku sam w sobie musi być definiowany jako właśnie erotyk. Poeta usiłował zrozumieć na czym polega sens tego gatunku.

Podmiotem lirycznym wiersza jest mężczyzna, prawdopodobnie poeta, który usiłował wymarzyć sobie idealny erotyk. O sobie mówi w pierwszej osobie („mojej psyche”, „cokolwiek pomyślę”, „gdy uczułem”, wszystko, co wymarzę”), więc mamy do czynienia typową liryką bezpośrednią. Podmiot liryczny zwraca się wprost do czytelnika, starając się przekazać mu swoje odczucia. Mężczyzna jest wysoce zorientowany w zagadnieniach sztuki. Sam siebie określa jako osobę o chłodną, dość konserwatywną, co możemy wywnioskować ze słów „plamiąc mojej psyche nadwiślański gotyk”. Stan jego psychiki, świadomości, jest kontrastującym tłem dla pojawiającego się nagle erotyku, który swoją krzykliwością i jaskrawością przypomina epokę baroku.

Jednak podmiot liryczny donosi, że wizja przypominająca obrazy Van Dycka szybko okazała się być bajką, nieprawdą. Można powiedzieć, że wiersz-erotyk, jaki przyszedł na myśl poecie okazał się być typowym dla baroku przerostem formy nad treścią. Iwaszkiewicz bardzo trafnie posłużył się obrazami holenderskiego mistrza malarstwa, ponieważ właśnie one doskonale oddają blichtr i sztuczność baroku. Skoro tak, jak zatem ma wyglądać idealny erotyk? Odpowiedź na to pytanie pada w ostatnim dystychu: „A potem, gdy uczułem na ustach ust dotyk, / Że wszystko, co wymarzę – to ten tu erotyk”. Zdaniem podmiotu lirycznego, erotyk nie musi ociekać zmysłowością, nie musi być przerysowany ani zbyt rozbudowany. Prawdziwy erotyk bierze się bowiem z kontaktu, choćby muśnięcia ust, z drugim człowiekiem, ukochaną osobą. Właśnie ostatni dwuwiersz jest tego najlepszym przykładem. Na dobrą sprawę ten dystych jest erotykiem, zgodnie z przekonaniem podmiotu lirycznego.


W utworze można wyczuć nostalgię. Podmiot liryczny wyraźnie żałuje, że nie potrafi tworzyć erotyków takich jak chociażby te barokowe. Z drugiej strony jednak zdaje sobie sprawę z ich niedoskonałości. Czytelnik nie jest do końca przekonany, czy podmiot liryczny jest usatysfakcjonowany swoim dziełem. Jego marzenia zostały wyraźnie pohamowane i sprowadzone na ziemię. Zupełnie inaczej wyobrażał sobie przecież swój erotyk.

Jak już zostało to wspomniane na początku, „Erotyk” jest klasycznym oktostychem, czyli składa się z ośmiu wersów podzielonych na cztery dystychy. Średniówka w poszczególnych wersach przypada zawsze po siódmej sylabie. Warstwę artystyczną wiersza tworzą głównie epitety („nadwiślański dotyk”, „jaskrawe barokko”, „strusich piór”) metafory. Właściwie to można powiedzieć, że cały utwór jest jedną wielką przenośnią.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: