Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Erotyk - interpretacja i analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Wiersz „Erotyk” pochodzi z debiutanckiego tomiku Jarosława Iwaszkiewicza z 1919 roku „Oktostychy”. Jak łatwo się domyślić, cały zbiór składa się wyłącznie z oktostychów, czyli wierszy zbudowanych z czterech dystychów (dwuwierszy). Zabieg ten można odczytywać jako ukłon Iwaszkiewicza w stronę liryki klasycznej i przejaw fascynacji poety dorobkiem wielkich poprzedników.

Zupełnie inaczej można interpretować wiersz „Erotyk”. Sam tytuł sugeruje bowiem, że będziemy mieli do czynienia z kolejnym w dziejach literatury zmysłowym utworem poetyckim o tematyce miłosnej, wysławiającym walory pięknej kobiety i uczucia, jakie do niej żywi podmiot liryczny. Tymczasem Iwaszkiewicz, w charakterystyczny dla siebie przekorny sposób, ograniczył erotykę w erotyku do minimum. Poza jednym pocałunkiem, a właściwie zaledwie dotykiem ust, nie ma w utworze niczego, co można byłoby nazwać zmysłowym.

Jednak dla Iwaszkiewicza ten pocałunek, a raczej zetknięcie się ust dwójki ludzi, jest jednoznaczne z tym, że mamy do czynienia z erotykiem. Każdy utwór liryczny czy obraz, który opowiada o pocałunku sam w sobie musi być definiowany jako właśnie erotyk. Poeta usiłował zrozumieć na czym polega sens tego gatunku.

Podmiotem lirycznym wiersza jest mężczyzna, prawdopodobnie poeta, który usiłował wymarzyć sobie idealny erotyk. O sobie mówi w pierwszej osobie („mojej psyche”, „cokolwiek pomyślę”, „gdy uczułem”, wszystko, co wymarzę”), więc mamy do czynienia typową liryką bezpośrednią. Podmiot liryczny zwraca się wprost do czytelnika, starając się przekazać mu swoje odczucia. Mężczyzna jest wysoce zorientowany w zagadnieniach sztuki. Sam siebie określa jako osobę o chłodną, dość konserwatywną, co możemy wywnioskować ze słów „plamiąc mojej psyche nadwiślański gotyk”. Stan jego psychiki, świadomości, jest kontrastującym tłem dla pojawiającego się nagle erotyku, który swoją krzykliwością i jaskrawością przypomina epokę baroku.

Jednak podmiot liryczny donosi, że wizja przypominająca obrazy Van Dycka szybko okazała się być bajką, nieprawdą. Można powiedzieć, że wiersz-erotyk, jaki przyszedł na myśl poecie okazał się być typowym dla baroku przerostem formy nad treścią. Iwaszkiewicz bardzo trafnie posłużył się obrazami holenderskiego mistrza malarstwa, ponieważ właśnie one doskonale oddają blichtr i sztuczność baroku. Skoro tak, jak zatem ma wyglądać idealny erotyk? Odpowiedź na to pytanie pada w ostatnim dystychu: „A potem, gdy uczułem na ustach ust dotyk, / Że wszystko, co wymarzę – to ten tu erotyk”. Zdaniem podmiotu lirycznego, erotyk nie musi ociekać zmysłowością, nie musi być przerysowany ani zbyt rozbudowany. Prawdziwy erotyk bierze się bowiem z kontaktu, choćby muśnięcia ust, z drugim człowiekiem, ukochaną osobą. Właśnie ostatni dwuwiersz jest tego najlepszym przykładem. Na dobrą sprawę ten dystych jest erotykiem, zgodnie z przekonaniem podmiotu lirycznego.


W utworze można wyczuć nostalgię. Podmiot liryczny wyraźnie żałuje, że nie potrafi tworzyć erotyków takich jak chociażby te barokowe. Z drugiej strony jednak zdaje sobie sprawę z ich niedoskonałości. Czytelnik nie jest do końca przekonany, czy podmiot liryczny jest usatysfakcjonowany swoim dziełem. Jego marzenia zostały wyraźnie pohamowane i sprowadzone na ziemię. Zupełnie inaczej wyobrażał sobie przecież swój erotyk.

Jak już zostało to wspomniane na początku, „Erotyk” jest klasycznym oktostychem, czyli składa się z ośmiu wersów podzielonych na cztery dystychy. Średniówka w poszczególnych wersach przypada zawsze po siódmej sylabie. Warstwę artystyczną wiersza tworzą głównie epitety („nadwiślański dotyk”, „jaskrawe barokko”, „strusich piór”) metafory. Właściwie to można powiedzieć, że cały utwór jest jedną wielką przenośnią.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: