Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Antoni Słonimski opublikował swój wiersz „Smutno mi Boże” w tomiku „Droga na Wschód” z 1924 roku. Nie wiedział wówczas zapewne, że od tej pory dotyczący zjawiska emigracji liryk będzie jednym z najczęściej porównywanych z dziełami dwóch wielkich poetów romantyzmu: „Hymnem” Juliusza Słowackiego oraz „Moją piosnką II” Kamila Cypriana Norwida. Trafnie skonstatowała to zestawienie Alina Kowalczykowa, autorka rozdziału o Antonim Słonimskim w książce „Poeci dwudziestolecia międzywojennego” pod redakcją Ireny Maciejewskiej (tytuł rozdziału brzmi „Liberał zbuntowany”)” „wiersz ten jest: „nie najszczęśliwszą może parafrazą wiersza Słowackiego, ale bardzo interesującym jako przepełnione dramatyczną goryczą porównanie obczyzny z ojczyzną”.

Interpretacja

Bezpośredni wpływ na interpretację liryku ma utożsamianie podmiotu ze Słonimskim. Wynika ono z biografii liberalnego Skamandryta, który w okresie międzywojnia decydował się na wieloletnie przebywanie za granicą. Z jednej strony nie mógł mieszkać w kraju, w którym szerzyła się nietolerancja, rządzili faszyści i panował obskurantyzm, a z drugiej – przebywając za granicą, stale tęsknił do znanych z dzieciństwa krajobrazów.

W jego sztandarowym liryku dominuje problem wykluczenia. Powracający po długiej nieobecności do ojczyzny podmiot liryczny urozmaica sobie kilkudniową podróż autoanalizą. Próbuje odpowiedzieć na pytania zarówno o sens emigracji, jak i o celowość i słuszność wracania do domu.

Przelatujące nad głową dzikie łabędzie, kierujące się w podróż na północ, inspirują go do zanalizowania idei tęsknoty za ojczyzną. Dochodzi do wniosku, że podobnie jak one za morzem, tak i każdy człowiek po jakimś czasie zaczyna tęsknić za domem. W pewnym momencie padają smutne słowa o braku przyjaciela, który czekałby na jego powrót i cieszył się z ponownego spotkania z dawno niewidzianym towarzyszem. Utożsamiany z autorem podmiot nie posiada tego luksusu, wie, że w kraju – „w dzieciństwa (…) okolicy” - nikt na niego nie czeka, że „przeklina” go język, w którym tworzy, czyli Polacy.


Choć w całym wierszu roztacza się przygnębiający nastrój, mimo słów o braku bratniej duszy oczekującej powrotu podmiotu lirycznego czy wzmianek o utraconej nadziei na zaaklimatyzowanie się w Polsce, to w ostatniej zwrotce przez te wszystkie melancholijno-depresyjne wzmianki autor odsłania powód, dla którego wraca – pali go „ten ogień namiętny”, czuje „żarliwą miłość” do swojego ojczystego kraju. Nawet zakończenie tego przygnębiającego i nostalgicznego liryku tytułową apostrofą do Boga nie zatrze tego śladu optymizmu i przejawu psychicznej wytrzymałości podmiotu, który – przygotowany na niechętne przyjęcie w kraju – myśli z radością o wejściu na polską ziemię.

Mający autobiograficzny charakter, przepełniony paletą uczuć (począwszy od radości z powrotu do domu, poprzez tęsknotę za morzem, gniew z powodu konieczności spędzenia wielu lat na emigracji, a skończywszy na obawie przed zapomnieniem) wiersz jest osobistym wyznaniem Słonimskiego. Podmiot liryczny, świadomy czekającego go w Polsce ostracyzmu i odrzucenia, nie zamierza całe życie mieszkać na cudzej ziemi i latami przywoływać wspomnienie rodzinnych stron. Nie decydując się na współpracę z ideowymi przeciwnikami, karmiąc się nadzieją na zrozumienie wśród czytelników, postanawia wrócić.
Analiza

Antoni Słonimski pomysł rozpoczęcia swojego najbardziej znanego wiersza pierwszoosobowym wyznaniem „Smutno mi Boże” zaczerpnął z „Hymnu” Juliusza Słowackiego.

Tytułowa apostrofa jest tylko jednym z wielu dowodów na religijny styl liryku. Potwierdza go także budowa, charakteryzująca się kompozycją przypominającą modlitwę. W każdej z czterech po pięciu linijkach wyliczania przed podmiot liryczny powodów smutku padają słowa „Smutno mi, Boże”, pełniące rolę refrenu oraz podkreślenia adresata.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: