Smutno mi Boże - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Antoni Słonimski opublikował swój wiersz „Smutno mi Boże” w tomiku „Droga na Wschód” z 1924 roku. Nie wiedział wówczas zapewne, że od tej pory dotyczący zjawiska emigracji liryk będzie jednym z najczęściej porównywanych z dziełami dwóch wielkich poetów romantyzmu: „Hymnem” Juliusza Słowackiego oraz „Moją piosnką II” Kamila Cypriana Norwida. Trafnie skonstatowała to zestawienie Alina Kowalczykowa, autorka rozdziału o Antonim Słonimskim w książce „Poeci dwudziestolecia międzywojennego” pod redakcją Ireny Maciejewskiej (tytuł rozdziału brzmi „Liberał zbuntowany”)” „wiersz ten jest: „nie najszczęśliwszą może parafrazą wiersza Słowackiego, ale bardzo interesującym jako przepełnione dramatyczną goryczą porównanie obczyzny z ojczyzną”.

Interpretacja

Bezpośredni wpływ na interpretację liryku ma utożsamianie podmiotu ze Słonimskim. Wynika ono z biografii liberalnego Skamandryta, który w okresie międzywojnia decydował się na wieloletnie przebywanie za granicą. Z jednej strony nie mógł mieszkać w kraju, w którym szerzyła się nietolerancja, rządzili faszyści i panował obskurantyzm, a z drugiej – przebywając za granicą, stale tęsknił do znanych z dzieciństwa krajobrazów.

W jego sztandarowym liryku dominuje problem wykluczenia. Powracający po długiej nieobecności do ojczyzny podmiot liryczny urozmaica sobie kilkudniową podróż autoanalizą. Próbuje odpowiedzieć na pytania zarówno o sens emigracji, jak i o celowość i słuszność wracania do domu.

Przelatujące nad głową dzikie łabędzie, kierujące się w podróż na północ, inspirują go do zanalizowania idei tęsknoty za ojczyzną. Dochodzi do wniosku, że podobnie jak one za morzem, tak i każdy człowiek po jakimś czasie zaczyna tęsknić za domem. W pewnym momencie padają smutne słowa o braku przyjaciela, który czekałby na jego powrót i cieszył się z ponownego spotkania z dawno niewidzianym towarzyszem. Utożsamiany z autorem podmiot nie posiada tego luksusu, wie, że w kraju – „w dzieciństwa (…) okolicy” - nikt na niego nie czeka, że „przeklina” go język, w którym tworzy, czyli Polacy.


Choć w całym wierszu roztacza się przygnębiający nastrój, mimo słów o braku bratniej duszy oczekującej powrotu podmiotu lirycznego czy wzmianek o utraconej nadziei na zaaklimatyzowanie się w Polsce, to w ostatniej zwrotce przez te wszystkie melancholijno-depresyjne wzmianki autor odsłania powód, dla którego wraca – pali go „ten ogień namiętny”, czuje „żarliwą miłość” do swojego ojczystego kraju. Nawet zakończenie tego przygnębiającego i nostalgicznego liryku tytułową apostrofą do Boga nie zatrze tego śladu optymizmu i przejawu psychicznej wytrzymałości podmiotu, który – przygotowany na niechętne przyjęcie w kraju – myśli z radością o wejściu na polską ziemię.

Mający autobiograficzny charakter, przepełniony paletą uczuć (począwszy od radości z powrotu do domu, poprzez tęsknotę za morzem, gniew z powodu konieczności spędzenia wielu lat na emigracji, a skończywszy na obawie przed zapomnieniem) wiersz jest osobistym wyznaniem Słonimskiego. Podmiot liryczny, świadomy czekającego go w Polsce ostracyzmu i odrzucenia, nie zamierza całe życie mieszkać na cudzej ziemi i latami przywoływać wspomnienie rodzinnych stron. Nie decydując się na współpracę z ideowymi przeciwnikami, karmiąc się nadzieją na zrozumienie wśród czytelników, postanawia wrócić.
Analiza

Antoni Słonimski pomysł rozpoczęcia swojego najbardziej znanego wiersza pierwszoosobowym wyznaniem „Smutno mi Boże” zaczerpnął z „Hymnu” Juliusza Słowackiego.

Tytułowa apostrofa jest tylko jednym z wielu dowodów na religijny styl liryku. Potwierdza go także budowa, charakteryzująca się kompozycją przypominającą modlitwę. W każdej z czterech po pięciu linijkach wyliczania przed podmiot liryczny powodów smutku padają słowa „Smutno mi, Boże”, pełniące rolę refrenu oraz podkreślenia adresata.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: