Smutno mi Boże - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Antoni Słonimski opublikował swój wiersz „Smutno mi Boże” w tomiku „Droga na Wschód” z 1924 roku. Nie wiedział wówczas zapewne, że od tej pory dotyczący zjawiska emigracji liryk będzie jednym z najczęściej porównywanych z dziełami dwóch wielkich poetów romantyzmu: „Hymnem” Juliusza Słowackiego oraz „Moją piosnką II” Kamila Cypriana Norwida. Trafnie skonstatowała to zestawienie Alina Kowalczykowa, autorka rozdziału o Antonim Słonimskim w książce „Poeci dwudziestolecia międzywojennego” pod redakcją Ireny Maciejewskiej (tytuł rozdziału brzmi „Liberał zbuntowany”)” „wiersz ten jest: „nie najszczęśliwszą może parafrazą wiersza Słowackiego, ale bardzo interesującym jako przepełnione dramatyczną goryczą porównanie obczyzny z ojczyzną”.

Interpretacja

Bezpośredni wpływ na interpretację liryku ma utożsamianie podmiotu ze Słonimskim. Wynika ono z biografii liberalnego Skamandryta, który w okresie międzywojnia decydował się na wieloletnie przebywanie za granicą. Z jednej strony nie mógł mieszkać w kraju, w którym szerzyła się nietolerancja, rządzili faszyści i panował obskurantyzm, a z drugiej – przebywając za granicą, stale tęsknił do znanych z dzieciństwa krajobrazów.

W jego sztandarowym liryku dominuje problem wykluczenia. Powracający po długiej nieobecności do ojczyzny podmiot liryczny urozmaica sobie kilkudniową podróż autoanalizą. Próbuje odpowiedzieć na pytania zarówno o sens emigracji, jak i o celowość i słuszność wracania do domu.

Przelatujące nad głową dzikie łabędzie, kierujące się w podróż na północ, inspirują go do zanalizowania idei tęsknoty za ojczyzną. Dochodzi do wniosku, że podobnie jak one za morzem, tak i każdy człowiek po jakimś czasie zaczyna tęsknić za domem. W pewnym momencie padają smutne słowa o braku przyjaciela, który czekałby na jego powrót i cieszył się z ponownego spotkania z dawno niewidzianym towarzyszem. Utożsamiany z autorem podmiot nie posiada tego luksusu, wie, że w kraju – „w dzieciństwa (…) okolicy” - nikt na niego nie czeka, że „przeklina” go język, w którym tworzy, czyli Polacy.


Choć w całym wierszu roztacza się przygnębiający nastrój, mimo słów o braku bratniej duszy oczekującej powrotu podmiotu lirycznego czy wzmianek o utraconej nadziei na zaaklimatyzowanie się w Polsce, to w ostatniej zwrotce przez te wszystkie melancholijno-depresyjne wzmianki autor odsłania powód, dla którego wraca – pali go „ten ogień namiętny”, czuje „żarliwą miłość” do swojego ojczystego kraju. Nawet zakończenie tego przygnębiającego i nostalgicznego liryku tytułową apostrofą do Boga nie zatrze tego śladu optymizmu i przejawu psychicznej wytrzymałości podmiotu, który – przygotowany na niechętne przyjęcie w kraju – myśli z radością o wejściu na polską ziemię.

Mający autobiograficzny charakter, przepełniony paletą uczuć (począwszy od radości z powrotu do domu, poprzez tęsknotę za morzem, gniew z powodu konieczności spędzenia wielu lat na emigracji, a skończywszy na obawie przed zapomnieniem) wiersz jest osobistym wyznaniem Słonimskiego. Podmiot liryczny, świadomy czekającego go w Polsce ostracyzmu i odrzucenia, nie zamierza całe życie mieszkać na cudzej ziemi i latami przywoływać wspomnienie rodzinnych stron. Nie decydując się na współpracę z ideowymi przeciwnikami, karmiąc się nadzieją na zrozumienie wśród czytelników, postanawia wrócić.
Analiza

Antoni Słonimski pomysł rozpoczęcia swojego najbardziej znanego wiersza pierwszoosobowym wyznaniem „Smutno mi Boże” zaczerpnął z „Hymnu” Juliusza Słowackiego.

Tytułowa apostrofa jest tylko jednym z wielu dowodów na religijny styl liryku. Potwierdza go także budowa, charakteryzująca się kompozycją przypominającą modlitwę. W każdej z czterech po pięciu linijkach wyliczania przed podmiot liryczny powodów smutku padają słowa „Smutno mi, Boże”, pełniące rolę refrenu oraz podkreślenia adresata.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: