Sam - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Sam - analiza i interpretacja

Józef Czechowicz umieścił wiersz „Sam” w tomiku „Ballada z tamtej strony”, opublikowanych w 1932 roku i przepełnionym wierszami utrzymanymi w charakterystycznym dla poety nastroju – nadchodzącej i nieodwracalnej zagłady.

Interpretacja

Liryk Czechowicza przepełniony jest wieloma uczuciami. Poeta maluje w nim stan swojej duszy, w której miłość i poczucie bezpieczeństwa wypychane są przez strach przed zbliżającym się, a nieuzasadnionym z punktu widzenia 1932 roku niebezpieczeństwem. Wiersz jest dowodem na talent wizjonerski poety, który na kilka lat przed wybuchem największego zbrojnego konfliktu w dziejach świata przewidywał nadchodzącą klęskę europejskiej cywilizacji i moralno-etycznych zasad człowieka.

Odwieczna potrzeba odnalezienia spokoju wydaje się być niedostępna dla pokolenia żyjącego w latach 30. XX wieku. Pozostało mu jedynie dostosowanie się do otaczającej go rzeczywistości oraz oczekiwanie na to, co nieuniknione.

Liryk rozpoczyna się informacją o złowieszczym, a bezzasadnym krzykiem:
„u dna ostrego krzyku
nic się nie jawi”
Nie wiadomo, co jest przyczyną głośnego, charakterystycznego bardziej dla zwierzęcia, niż człowieka wrzasku. Zwrot „nic się nie jawi” wskazuje, że wycie nie jest spowodowane jakimś konkretnym widokiem czy sytuacją. Wynika bardziej z napadającego czasem człowieka poczucia bezsensu i przeczucia o ulotności życia, niż z określonych powodów.

W kolejnych wersach poeta opowiada o mieszkańcach pewnej wsi, którzy żyją według odwiecznych praw przyrody, dzieląc swój czas między obowiązki w polu i w domu oraz nie zdając sobie sprawy z nadchodzącego Armagedonu:
„nici pajęcze na strzechach
płatki lecą pod zorzę
świtem
wiatrak ręce ogromne rozłożył
nad żytem
chociaż rola wędruje bruzdami wzdłuż
od horyzontu do horyzontu
od zórz do zórz
nie ma spokoju”
Ostatni wers przytoczonego fragmentu wskazuje, że przed nadchodzącym niebezpieczeństwem spokoju nie zazna się nawet na położonej z dala od miasta wsi. Tam także, gdy rozpocznie się wojna, dotrą czołgi, spadną bomby, wkroczą nieprzyjacielskie wojska. Krew i płomienie pokryją wszystko. Symbolem tej zmiany jest nasilający się w kolejnych wersach kolor czerwony, będący motywem zaczerpniętym z Biblii:
„słowami czerwonymi
strunami czerwonymi
za rozpalonym czołem
ciemny tors mostu nad ciszą
wszędzie czerwienie kołem
płomienie wisząc
w mętnym strumieniu sekund
grożą
powodzią wieków
straszniej niż noc
straszniej niż burza
niż sen”
Choć nie możemy sobie wyobrazić czegoś bardziej mrocznego i przerażającego, niż noc, burza czy senny koszmar, autor wiersza zdaje sobie sprawę, że po wybuchu wojny nadejdzie czas znacznie potworniejszych zjawisk. Będzie:
„straszniej niż noc
straszniej niż burza
niż sen”


Analiza

Katastroficzny liryk przedstawiciela awangardy Józefa Czechowicza o wiele mówiącym tytule „Sam” jest złożony z czterech nieregularnych strof, z których pierwsza to siedemnaście, druga cztery, trzecia trzy, a czwarta dwanaście wersów.

Wypełnione są one niedopowiedzeń i dwuznacznościami, wśród których na wspomnienie zasługują metafory „noc jedwabi żałobnych” czy „drzewa szeregami bojowo”. W tym wierszu nic nie jest powiedziane wprost. Poeta nadchodzącą wojnę ubrał w mroczną, Apokaliptyczną szatę skrótów myślowych, których rozszyfrowanie i dopowiedzenie leży – jak przystało na założenia awangardzistów - w gestii czytelnika.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: