modlitwa żałobna - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

[rr] „Ciemna i katastroficzna tonacja poezji Józefa Czechowicza intensyfikuje się zgłasza w jego późnych utworach. Takim utworem jest modlitwa żałobna (…) wiersz ten wyraża świadomość katastroficzną środkami charakterystycznymi dla twórczości poety. Są to środki wyobraźni wyzwolonej i kreacyjnej, które wyraźnie zbliżają poetykę lirki Józefa Czechowicza do nadrealizmu. Poetycki wizjoneryzm i poety polega w szczególności na płynnym i wieloznacznym obrazowaniu” (T. Wójcik, „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”, Warszawa 2000, s. 97).[/rr]

Utrzymany w katastroficznym i złowróżbnym nastroju wiersz Józefa Czechowicza „modlitwa żałobna” ukazał się w roku wybuchu II wojny światowej, stając się od razu jednym z najważniejszych utworów nie tylko piątego tomiku autora, lecz całej jego twórczości.

Podzieliwszy swój liryk na dwie części, Czechowicz w poetycki sposób przedstawił najpierw wizję Armagedonu, a potem zwrócił się ze swoimi prośbami do Boga.

Rozciągnięty na dwanaście wersów obraz krańca świata rozpoczyna się od słów „pod kwiatami nie ma dna / to wiemy wiemy”. Jest to negacja katolickiej doktryny o życiu po śmierci, w którą nie wierzył Czechowicz. Postrzegając śmierć jako koniec wszystkiego, autor nie pokazał jej jednak jako czyhającego na człowieka demona, lecz jak coś normalnego. Jego słowa: „wszyscy uśniemy” są doskonałym dowodem na powyższą tezę – gdy śmierć nadejdzie, my nie będziemy czuć jej obecności, zaśniemy jak każdego dnia planując, co zrobimy nazajutrz.

W dalszej części liryku Czechowicz, ukazawszy swój pogląd na śmierć i „istnienie” po niej, a raczej jego brak, maluje przerażającą wizję końca świata. Spadający z nieba „wielki grom” spopieli „cichy dom”, a na koniec wszystko zostanie oblane „wodnistą chustą” wody, po której nastanie absolutna cisza.

Tytułowa modlitwa jest po części rozpaczliwym, a po części niezwykle surowym w formie, fragmentem rozmowy autora z Bogiem. Prośba o odsunięcie od ludzi problemów, o zdjęcie z ich barków ciężaru świadomości nadchodzącej śmierci podsumowana jest swoistą petycją o dożywotnie zagwarantowanie ludziom muzyki. Temu zjawisku nie będzie końca, „zamilknie czas”.


Po tym katastroficznym obrazie ponownie pada złowróżbna wizja nieświadomości ludzi: „gdy spłynie zórz ogniowa kra / wszyscy uśniemy”. Przekonanie to stoi w opozycji do dominującego w kościele katolickim poglądu o Sądzie Ostatecznym i rozliczeniu wszystkich ludzi z popełnionych za życia występków.

W drugiej części liryku, pozostałych siedemnastu wersach podmiot liryczny kierując prośbę do „Pana bolesnego” o szczęśliwe i spokojne życie: „niech się nie stanie by ból rósł” wypełnione muzyką i przyrodą, „świergotem rybitw tnących staw” oraz „dźwiękami topieli” reprezentuje filozofię epikurejską i minimalistyczną, co doskonale oddaje fragment:
„chcemy śpiewania gwiazd i raf
lasów pachnących bukiem
świergotu rybitw tnących staw
i dzwonów co jak bukiet
chcemy światłości muzyk twych
dźwięków topieli”.


Tematyka wiersza porusza ważny z punktu widzenia wydarzeń zapoczątkowanych w 1939 roku problem, aktualny także w dzisiejszej rzeczywistości, a mianowicie poczucia nadchodzącego kresu ludzkości. Świadomość zbliżającej się zagłady może być rozpatrywana także w metaforycznym znaczeniu – jako upadek człowieka, jego moralności, etyki i poczucia estetyki, z której wybawienie okazuje się być życie w zgodzie z naturą i pełne miłości do muzyki.

Analiza


Tak jak wskazuje sam tytuł, złożona z dwudziestu dziewięciu wersów podzielonych na cztery strofy „modlitwa żałobna” jest intymną rozmową z Bogiem, prowadzoną przez podmiot liryczny, utożsamiany z autorem.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza

Inne
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu





Tagi: