modlitwa żałobna - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Ciemna i katastroficzna tonacja poezji Józefa Czechowicza intensyfikuje się zgłasza w jego późnych utworach. Takim utworem jest modlitwa żałobna (…) wiersz ten wyraża świadomość katastroficzną środkami charakterystycznymi dla twórczości poety. Są to środki wyobraźni wyzwolonej i kreacyjnej, które wyraźnie zbliżają poetykę lirki Józefa Czechowicza do nadrealizmu. Poetycki wizjoneryzm i poety polega w szczególności na płynnym i wieloznacznym obrazowaniu” (T. Wójcik, „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”, Warszawa 2000, s. 97).

Utrzymany w katastroficznym i złowróżbnym nastroju wiersz Józefa Czechowicza „modlitwa żałobna” ukazał się w roku wybuchu II wojny światowej, stając się od razu jednym z najważniejszych utworów nie tylko piątego tomiku autora, lecz całej jego twórczości.

Podzieliwszy swój liryk na dwie części, Czechowicz w poetycki sposób przedstawił najpierw wizję Armagedonu, a potem zwrócił się ze swoimi prośbami do Boga.

Rozciągnięty na dwanaście wersów obraz krańca świata rozpoczyna się od słów „pod kwiatami nie ma dna / to wiemy wiemy”. Jest to negacja katolickiej doktryny o życiu po śmierci, w którą nie wierzył Czechowicz. Postrzegając śmierć jako koniec wszystkiego, autor nie pokazał jej jednak jako czyhającego na człowieka demona, lecz jak coś normalnego. Jego słowa: „wszyscy uśniemy” są doskonałym dowodem na powyższą tezę – gdy śmierć nadejdzie, my nie będziemy czuć jej obecności, zaśniemy jak każdego dnia planując, co zrobimy nazajutrz.

W dalszej części liryku Czechowicz, ukazawszy swój pogląd na śmierć i „istnienie” po niej, a raczej jego brak, maluje przerażającą wizję końca świata. Spadający z nieba „wielki grom” spopieli „cichy dom”, a na koniec wszystko zostanie oblane „wodnistą chustą” wody, po której nastanie absolutna cisza.

Tytułowa modlitwa jest po części rozpaczliwym, a po części niezwykle surowym w formie, fragmentem rozmowy autora z Bogiem. Prośba o odsunięcie od ludzi problemów, o zdjęcie z ich barków ciężaru świadomości nadchodzącej śmierci podsumowana jest swoistą petycją o dożywotnie zagwarantowanie ludziom muzyki. Temu zjawisku nie będzie końca, „zamilknie czas”.


Po tym katastroficznym obrazie ponownie pada złowróżbna wizja nieświadomości ludzi: „gdy spłynie zórz ogniowa kra / wszyscy uśniemy”. Przekonanie to stoi w opozycji do dominującego w kościele katolickim poglądu o Sądzie Ostatecznym i rozliczeniu wszystkich ludzi z popełnionych za życia występków.

W drugiej części liryku, pozostałych siedemnastu wersach podmiot liryczny kierując prośbę do „Pana bolesnego” o szczęśliwe i spokojne życie: „niech się nie stanie by ból rósł” wypełnione muzyką i przyrodą, „świergotem rybitw tnących staw” oraz „dźwiękami topieli” reprezentuje filozofię epikurejską i minimalistyczną, co doskonale oddaje fragment:
„chcemy śpiewania gwiazd i raf
lasów pachnących bukiem
świergotu rybitw tnących staw
i dzwonów co jak bukiet
chcemy światłości muzyk twych
dźwięków topieli”.

Tematyka wiersza porusza ważny z punktu widzenia wydarzeń zapoczątkowanych w 1939 roku problem, aktualny także w dzisiejszej rzeczywistości, a mianowicie poczucia nadchodzącego kresu ludzkości. Świadomość zbliżającej się zagłady może być rozpatrywana także w metaforycznym znaczeniu – jako upadek człowieka, jego moralności, etyki i poczucia estetyki, z której wybawienie okazuje się być życie w zgodzie z naturą i pełne miłości do muzyki.

Analiza


Tak jak wskazuje sam tytuł, złożona z dwudziestu dziewięciu wersów podzielonych na cztery strofy „modlitwa żałobna” jest intymną rozmową z Bogiem, prowadzoną przez podmiot liryczny, utożsamiany z autorem.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: