Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Niobe - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„Tym, co niepokoiło krytyków, była właśnie jego wieloznaczność. Co symbolizuje owa Niobe? — pytali. Pokój? Piękno? Kulturę? Socjalizm? Czy wreszcie osobiste przeżycia poety? Niobe jest jednak tym wszystkim równocześnie. Obierając jako stały motyw nieborowską głowę, Gałczyński naświetla ją w ciągu poematu z coraz to innej strony, interpretując już to jako głaz stojący nad brzegiem Sipylskiego Morza, już to jako rzeźbę wędrującą z rąk do rąk, już to jako matkę szukającą dzieci, już to jako symbol kultury i pokoju, już to wreszcie jako aluzję do własnej okupacyjnej tułaczki. Żadne z tych znaczeń nie jest ostateczne, wszystkie przepływają w siebie, granica między tym, co indywidualne, a tym, co ogólne, zaciera się. Synteza historiozofii, aktualności i liryki…” – opinia Artura Sandauera.


Konstanty Ildefons Gałczyński ukończył poemat „Niobe” pod koniec 1951 roku. Oddając je natychmiast do druku w formie niewielkiej broszury, z okładką zaprojektowaną przez samego Jana Samuela Miklaszewskiego i w nakładzie jedynych 3.350 egzemplarzy, wywołał natychmiastową reakcję publiczności: „Niobe, Wit Stwosz wywołują entuzjazm na tle ówczesnej zapaści poezji polskiej, są czymś wręcz niesłychanym. Recytuje się je bez końca. Krytyki oficjalne nie milkną wprawdzie i nadal, ale są bezsilne. Wszyscy czują: powstało arcydzieło” (opinia Piotra Kuncewicza), „Drogiemu panu przesyłam serdeczne podziękowania za śliczną nieborowską Niobe, a równocześnie ukłony i pozdrowienia” (słowa Stanisława Lorentza), „PT Mistrzu, pisze pod wrażeniem pańskiej Niobe. Może zrobi Panu przyjemność wiadomość, że wszystkim znajomym moim i Ojca bardzo się podoba. Czytujemy ją wielokrotnie, na kilka głosów i z muzyką. Teatr Rapsodyczny zrobi to na pewno lepiej. Niobe dużo daje dodatnich przeżyć i w obecnej chwili wydaje się społecznie bezcenna. Wyzwolenie pozytywnych wzruszeń przez jakieś głębokie przezwyciężenie cierpienia. Uzyskanie twórczego entuzjazmu przez wewnętrzne załatwienie problemu. Takiej poezji chyba trzeba, a nie rymowanej propagandy. Łączę wyrazy szacunku i pozdrowienia” (pochwały Andrzeja Grzegorczyka).


Także sam autor miał niezwykły stosunek do tego dzieła. W jednym z wywiadów, udzielonych Stanisławowi Popowskiemu stwierdził nawet, że to jego największe osiągnięcie poetyckie: „Co widać przez okno twego poematu? Widać przede wszystkim Niobe — Niobe-Greczynkę, Niobe — matkę czternaściorga dzieci, skamieniałą z bólu. Co się stało? Łajdaccy bogowie pomordowali jej dzieci. Niobe skamieniała z bólu i przyszedł rzeźbiarz, i uwiecznił ten jej ból w marmurze. Ale potem przyszły jakieś wypadki, rzeźba zaczęła wędrować, aż się znalazła w Bizancjum, gdzie było wiele dzwonów, a każdy dzwon miał swoje imię. A gdy Mahomet II wkroczył ze swoim wojskiem do miasta, figura Niobe obaliła się i głowa odłupała się. I tak ta głowa, ta zbolała twarz zbolałej matki zaczęła wędrować przez czasy i miejsca, aż dotarła do nas. Każdy może oglądać tę twarz w Nieborowie — skamieniałą jak marmur twarz matki, której ludobójcy pomordowali jej płód. Matki polskie, matki koreańskie i rosyjskie, matki francuskie — to wasza twarz, twarz Niobe”.

Mając świadomość ogromnej wartości artystycznej poematu, Gałczyński jednocześnie potwierdzał, iż ze względu na wybór cierpienia i bólu jako motywów przewodnich, popełnił dzieło dosyć ciężkie w odbiorze: „Dlatego moi drodzy, że trudno jest mówić o bólu. Dlatego, że dla matki Niobe chciałem utkać ze słów płaszcz ciepły, ale bogaty, płaszcz z wielu wątków, z najlepszego materiału — tkaninę, której nie robi się łatwo, tkaninę trwałą”.


Treść i interpretacja

W bezapelacyjnym bestsellerze poetyckim drugiej połowy XX wieku Gałczyński przywołał mit o Niobe, kobiecie opłakującej śmierć swoich wszystkich dzieci, europejskiego symbolu matczynej miłość i oddania oraz inspiratorki twórców rzeźby, kilkakrotnie okrążającej świat. Zawarł również odniesienie do własnej biografii, przepełnionej podobnymi uczuciami, jakie odczuwała Niobe:

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: