JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

„Rozumiejąc jasno, że sporadyczna i izolowana reforma sztuki w oderwaniu jej od samego życia, którego, tętnem i funkcją organiczną jest sztuka każda, musi się okazać z gruntu czczą, bezowocną i jałową, nie mając jednocześnie czasu na żadne kroki przedwstępne i przygotowawcze w tym kierunku - życie i sztuka polska grożą zaduszeniem, a jedynym możliwym i skutecznym w takim wypadku środkiem jest niezwłoczna tracheotomia - my, futuryści polscy, przystępujemy z dniem dzisiejszym do wielkiej radykalnej przebudowy i reorganizacji życia polskiego i wzywamy wszystkich obywateli wolnej Rzeczypospolitej Polskiej do zorganizowanego współdziałania i pomocy” – fragment „Mańifestu w sprawie natyhmiastowej futuryzacji żyća”.


„JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską” - dzieło poetów skupionych wokół pisma „Katarynka”, Brunona Jasieńskiego, Tytusa Czyżewskiego, Stanisława Młodożeńca i Anatola Sterna, zostało opublikowane w Krakowie w czerwcu 1921 roku. Od momentu premiery zbiór kontrowersyjnych, pełnych prowokacyjnych tez i odniesień artykułów został nazywany pierwszym manifestem polskich futurystów.

W jego skład weszły „mańifesty”:
- „Mańifest w sprawie natyhmiastowej futuryzacji żyća”,
- „Mańifest w sprawie ortografji fonetycznej”,
- „Mańifest w sprawie poezji futurystycznej”,
- „Mańifest w sprawie krytyki artystycznej”.

Interpretacja i analiza

Zbiór programowych tekstów polskich futurystów zawiera kluczowe wyznaczniki stylu realizowanej przez nich sztuki. Wszystkie są napisane we właściwym dla Jasieńskiego i jego kompanów języku: opartym na zasadach fonetycznych i skojarzeniach.

Za najważniejsze przesłanki propagowanej w nich filozofii i poetyki można uznać:
  • zerwanie z niepotrafiącą sprostać współczesnym problemom tradycją (zamiana czołowych XIX i XX-wiecznych nurtów - kubizmu, ekspresjonizmu, prymitywizmu, dadaizmu i innych „izmów” - na „onanizm”), dekadenckimi i romantycznymi wartościami oraz logiką, określoną mianem „wynalazku burżuazji”;

  • wprowadzenie nowego stylu, nazwanego „futuryzmem”, przeznaczonego dla obywateli nowej, wolnej, Polski;

  • zaznaczenie łączności polskich twórców z rosyjskimi, traktowanymi jak nauczyciele i mentorzy;

  • poszukiwanie nowych wyzwań, tendencji, tematów, motywów, środków wyrazu celem nowych artystów w myśl zadania: „Każdy artysta obowiązany jest stworzyć zupełnie nową, niebywałą dotąd sztukę, którą ma prawo nazwać swoim imieniem”, w tym celu musi wyjść poza schemat w myśl hasła: „Artyści na ulicę!”, z kin i teatrów na miejski rynek, do tramwajów, samochodów, parków;

  • określenie nowych wyznaczników dzieła sztuki i podkreślenie roli czystego słowa w poezji;

  • konieczność tworzenia plakatów, mających zastąpić relikty przeszłości, czyli książki;

  • zamiast mówienia o nieistotnych, metafizycznych kwestiach, poezja ma traktować o rzeczach zwykłych i zaprzątających człowiekowi głowę podczas codziennych czynności: „Trzeba otworzyć na oścież wszystkie drzwi i okna, niech wywieje ten swąd piwnic i kościelnego kadzidła którym od dziecka uczyli was oddychać. Zaopatrzeni w gigantyczne respiratory, idziemy wam na spotkanie”;

  • zanegowanie wartości krytyki artystycznej, realizowanej na początku lat dwudziestych XX wieku, na rzecz oddania tego prawa i przywileju autorom dzieł: „Jako najbliżej rzeczy stojący i najbardziej, bądź co bądź kompetentni - mogą powiedzieć na ten temat parę ciekawych słów, co w porównaniu z bezpłciową miamlaniną tzw. "krytyków zawodowych" będzie już skarbem nie do obliczenia. Publiczność będzie miała recenzje, o które jej chodzi, i to z najpierwszego źródła, zecerzy zaś nie będą nadal zmuszani do składania długich kolumn bzdur i niepotrzebności, co w związku z ich uświadomieniem klasowym stanowczo nie powinno być dopuszczalne”.



  • 

    Zobacz inne artykuły:

    Czechowicz Józef
    Miejsce Czechowicza w literaturze
    Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
    Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
    Biografia Józefa Czechowicza
    Żal - analiza i interpretacja
    Sam - analiza i interpretacja
    modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

    Gałczyński Konstanty Ildefons
    Wit Stwosz - analiza i interpretacja
    Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
    Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
    Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
    Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
    Niobe - analiza i interpretacja
    Serwus, madonna - analiza i interpretacja
    Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

    Iwaszkiewicz Jarosław
    Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
    Erotyk - interpretacja i analiza
    Powrót - interpretacja i analiza

    Jasieński Bruno
    JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
    But w butonierce - analiza
    But w butonierce - interpretacja

    Leśmian Bolesław
    Dziewczyna - analiza
    Dziewczyna - interpretacja
    Topielec - analiza
    Topielec - interpretacja
    Urszula Kochanowska - analiza
    Urszula Kochanowska - interpretacja
    Urszula Kochanowska - geneza
    W malinowym chruśniaku - analiza
    W malinowym chruśniaku - interpretacja
    W malinowym chruśniaku - geneza
    Pan Błyszczyński - analiza
    Pan Błyszczyński - interpretacja
    Pan Błyszczyński - geneza
    Szewczyk - analiza
    Szewczyk - interpretacja
    Dusiołek - analiza
    Dusiołek - interpretacja
    Dusiołek - geneza
    Dwoje ludzieńków - analiza
    Dwoje ludzieńków - interpretacja
    Dwoje ludzieńków - geneza

    Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
    Płyty Carusa - analiza i interpretacja
    Miłość - analiza i interpretacja
    La prcieuse - analiza i interpretacja
    La prcieuse - geneza

    Słonimski Antoni
    Credo - analiza i interpretacja
    Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

    Staff Leopold
    Curriculum vitae - analiza
    Curriculum vitae - interpretacja
    Wysokie drzewa - analiza
    Wysokie drzewa - interpretacja
    Kowal - analiza
    Kowal – interpretacja
    Deszcz jesienny – analiza
    Deszcz jesienny – interpretacja
    Przedśpiew - analiza
    Przedśpiew - interpretacja
    Ars poetica - analiza
    Ars poetica - interpretacja
    Kartoflisko - analiza
    Kartoflisko - interpretacja

    Stanisław Przybyszewski

    Tuwim Julian
    Mieszkańcy - analiza
    Mieszkańcy - interpretacja
    Mieszkańcy - geneza
    Wiosna. Dytyramb - analiza
    Wiosna. Dytyramb - interpretacja
    Wiosna. Dytyramb - geneza
    Rzecz czarnoleska - analiza
    Rzecz czarnoleska - interpretacja
    Sokrates tańczący - analiza
    Sokrates tańczący - interpretacja
    Sitowie - analiza
    Sitowie - interpretacja
    Sitowie - geneza
    Prośba o piosenkę - analiza
    Prośba o piosenkę - interpretacja
    Prośba o piosenkę - geneza
    Do krytyków - analiza
    Do krytyków - interpretacja
    Do krytyków - geneza

    Wierzyński Kazimierz
    Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
    Motto - analiza i interpretacja
    Zielono mam w głowie - analiza
    Zielono mam w głowie - interpretacja
    Kufer - analiza
    Kufer - interpretacja
    Kufer - geneza

    Inne
    Biografia Juliana Przybosia
    Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
    Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
    Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
    Program i poetyka awangardy krakowskiej
    Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
    Główne założenia futuryzmu
    Fazy rozwoju futuryzmu
    Główne cechy polskiego futuryzmu
    Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
    Poetyka „Żagarów”
    Ideowe podłoże „Żagarów”
    Powstanie i rozwój „Żagarów”
    Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
    Tematyka wierszy Przybosia





    Tagi:
    Partner serwisu: