Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

But w butonierce - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Bruno Jasieński swój kontrowersyjny wiersz „But w butonierce” opublikował w 1921 roku. Futurystyczny liryk wzbogacił jego debiutancki tom poezji o tym samym tytule. Początkujący poeta nie spodziewał się wtedy, że stworzył dzieło uważane po dziś dzień za rozpoczynające wielką rewolucję w polskiej poezji.

„But w butonierce” jest sztandarowym utworem polskiego futuryzmu. Realizuje wszystkie wytyczne tego nurtu, zakładającego prowokację obyczajową i estetyczną.

Założenie wyższości brzmienia słowa nad znaczeniem, realizowane przez poezję lingwistyczną, widać już w tytule liryku. Nie ważna jest interpretacja, liczy się tylko rytm, rym i tempo. Mimo iż wiadomo, że but ma się nijak do butonierki, liczy się wrażenie, jakie wyzwala zestawienie tych dwóch podobnie brzmiących słów.

Humorystyczny efekt, przyświecający Jasieńskiemu w pracy nad utworem, wzmacnia także konstrukcja bohatera. Alter ego autora jest tak samo jak on młodym, rześkim, inteligentnym miłośnikiem podróży i przygód. Z optymizmem patrzy przed siebie, nie przejmuje się niepowodzeniami, jakich doznał w przeszłości. Liczy się tylko to, co jest tu i teraz. Pewny swoich racji, kochający życie i przekonany o własnej wyjątkowości, z radością idzie przed siebie. Jest na tyle bezkrytyczny wobec swojej postawy, że miejscami porównuje się do autorów najpiękniejszych polskich wierszy, Leopolda Staffa i Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Nie waha się napisać o ich śmierci i nastaniu epoki Jasieńskiego:

„W parkocieniu krokietni — jakiś meeting panieński.
Dyskutują o sztuce, objawiając swój traf.
One jeszcze nie wiedzą, że gdy nastał Jasieński,
Bezpowrotnie umarli i Tetmajer i Staff”.


Widać przez to, że młody poeta nie wpatruje się ślepo w utytułowanych klasyków. Szuka własnej ścieżki, chce tworzyć nową sztukę, nieskrępowaną tradycyjnymi zasadami poetyckimi. Odcina się od młodopolskich tendencji, od świata artystycznej cyganerii czy wieczorków recytatorskich, organizowanych przez najwybitniejszych autorów. Chce poświęcić się tworzeniu jedynej wartościowej poezji, tej opartej na futurystycznych podwalinach, o której Tomasz Wójcik, podsumowując wiersz „But w butonierce”, pisze w monografii „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”:


„Radykalnie negował [futuryzm] właściwie całą tradycję kulturową i literacką. Oba założenia kierunku realizuje tytułowy wiersz tomu Brunona Jasieńskiego But w butonierce, jak również – już w tytule – futurystyczną skłonność do uprawiania eksperymentów i gier językowych. Poeta manifestacyjnie i prowokacyjnie przekreśla oraz odrzuca pewien wzorzec literatury – można ten wzorzec nazwać modernistycznym – który w wierszu symbolicznie reprezentują autorzy starszego pokolenia: Kazimierz Przerwa-Tetmajer i Leopold Staff. Oprócz negacji twórczości bezpośrednich poprzedników – liryki poetów modernizmu do tego futurystycznego utworu przeniknęły także inne ogólne cechy poezji wczesnej niepodległości: witalistyczny i młodzieńczy entuzjazm, biologiczna euforia i radość życia”.


Dzieło Jasieńskiego jest zatem sztandarowym wierszem polskiego futuryzmu: przepełniony optymistycznym nastrojem, radością życia, apologią wolności, cywilizacji i nowoczesności oraz szacunkiem dla postępu technologicznego, intelektualnego i kulturowego.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Biografia Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Miejsce Czechowicza w literaturze
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
Żal - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Wit Stwosz - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Powrót - interpretacja i analiza
Erotyk - interpretacja i analiza
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Jasieński Bruno
But w butonierce - interpretacja
But w butonierce - analiza
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską

Leśmian Bolesław
W malinowym chruśniaku - geneza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - analiza
Urszula Kochanowska - geneza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Topielec - interpretacja
Topielec - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Dziewczyna - analiza
Dwoje ludzieńków - geneza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - analiza
Dusiołek - geneza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - analiza
Szewczyk - interpretacja
Szewczyk - analiza
Pan Błyszczyński - geneza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - analiza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
La précieuse - geneza
La précieuse - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
Płyty Carusa - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Przedśpiew - interpretacja
Przedśpiew - analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Kowal – interpretacja
Kowal - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Ars poetica - interpretacja
Ars poetica - analiza

Słonimski Antoni
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja
Credo - analiza i interpretacja

Tuwim Julian
Sokrates tańczący - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Rzecz czarnoleska - analiza
Wiosna. Dytyramb - geneza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - analiza
Mieszkańcy - geneza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - analiza
Do krytyków - geneza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - analiza
Prośba o piosenkę - geneza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - analiza
Sitowie - geneza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Kufer - geneza
Kufer - interpretacja
Kufer - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Motto - analiza i interpretacja
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Główne cechy polskiego futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne założenia futuryzmu
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Biografia Juliana Przybosia
Tematyka wierszy Przybosia
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Poetyka „Żagarów”





Tagi: