But w butonierce - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Dwudziestolecie miedzywojenne | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dwudziestolecie miedzywojenne

But w butonierce - interpretacja

Bruno Jasieński swój kontrowersyjny wiersz „But w butonierce” opublikował w 1921 roku. Futurystyczny liryk wzbogacił jego debiutancki tom poezji o tym samym tytule. Początkujący poeta nie spodziewał się wtedy, że stworzył dzieło uważane po dziś dzień za rozpoczynające wielką rewolucję w polskiej poezji.

„But w butonierce” jest sztandarowym utworem polskiego futuryzmu. Realizuje wszystkie wytyczne tego nurtu, zakładającego prowokację obyczajową i estetyczną.

Założenie wyższości brzmienia słowa nad znaczeniem, realizowane przez poezję lingwistyczną, widać już w tytule liryku. Nie ważna jest interpretacja, liczy się tylko rytm, rym i tempo. Mimo iż wiadomo, że but ma się nijak do butonierki, liczy się wrażenie, jakie wyzwala zestawienie tych dwóch podobnie brzmiących słów.

Humorystyczny efekt, przyświecający Jasieńskiemu w pracy nad utworem, wzmacnia także konstrukcja bohatera. Alter ego autora jest tak samo jak on młodym, rześkim, inteligentnym miłośnikiem podróży i przygód. Z optymizmem patrzy przed siebie, nie przejmuje się niepowodzeniami, jakich doznał w przeszłości. Liczy się tylko to, co jest tu i teraz. Pewny swoich racji, kochający życie i przekonany o własnej wyjątkowości, z radością idzie przed siebie. Jest na tyle bezkrytyczny wobec swojej postawy, że miejscami porównuje się do autorów najpiękniejszych polskich wierszy, Leopolda Staffa i Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Nie waha się napisać o ich śmierci i nastaniu epoki Jasieńskiego:

„W parkocieniu krokietni — jakiś meeting panieński.
Dyskutują o sztuce, objawiając swój traf.
One jeszcze nie wiedzą, że gdy nastał Jasieński,
Bezpowrotnie umarli i Tetmajer i Staff”.

Widać przez to, że młody poeta nie wpatruje się ślepo w utytułowanych klasyków. Szuka własnej ścieżki, chce tworzyć nową sztukę, nieskrępowaną tradycyjnymi zasadami poetyckimi. Odcina się od młodopolskich tendencji, od świata artystycznej cyganerii czy wieczorków recytatorskich, organizowanych przez najwybitniejszych autorów. Chce poświęcić się tworzeniu jedynej wartościowej poezji, tej opartej na futurystycznych podwalinach, o której Tomasz Wójcik, podsumowując wiersz „But w butonierce”, pisze w monografii „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”:


„Radykalnie negował [futuryzm] właściwie całą tradycję kulturową i literacką. Oba założenia kierunku realizuje tytułowy wiersz tomu Brunona Jasieńskiego But w butonierce, jak również – już w tytule – futurystyczną skłonność do uprawiania eksperymentów i gier językowych. Poeta manifestacyjnie i prowokacyjnie przekreśla oraz odrzuca pewien wzorzec literatury – można ten wzorzec nazwać modernistycznym – który w wierszu symbolicznie reprezentują autorzy starszego pokolenia: Kazimierz Przerwa-Tetmajer i Leopold Staff. Oprócz negacji twórczości bezpośrednich poprzedników – liryki poetów modernizmu do tego futurystycznego utworu przeniknęły także inne ogólne cechy poezji wczesnej niepodległości: witalistyczny i młodzieńczy entuzjazm, biologiczna euforia i radość życia”.

Dzieło Jasieńskiego jest zatem sztandarowym wierszem polskiego futuryzmu: przepełniony optymistycznym nastrojem, radością życia, apologią wolności, cywilizacji i nowoczesności oraz szacunkiem dla postępu technologicznego, intelektualnego i kulturowego.


Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia





Tagi:
Partner serwisu: